Çalışma hayatından dijital dünyaya kadar pek çok alanda köklü değişiklikler getiren yeni yasa Meclis'ten geçti. Özellikle yeni bebek bekleyen ailelerin ve askeri personelin gözü kulağı doğum izni sürelerindeydi. Beklenen müjde geldi; babalık izni süresi uzatılırken, kadın çalışanların analık hali haklarında da önemli iyileştirmeler yapıldı. Öte yandan, çocukları dijital ortamdaki tehlikelerden ve gerçek hayattaki risklerden korumak amacıyla son derece sert önlemler hayata geçirildi. Ağır suç kaydı olanların çocukların bulunduğu alanlarda çalışması tamamen yasaklanırken, dev sosyal medya ağları ve oyun platformlarına yaş doğrulama zorunluluğu gibi tarihi yaptırımlar yolda. Peki, herkesin konuştuğu yeni yasa maddeleri tam olarak neleri kapsıyor?
BABALIK İZNİ KAÇ GÜN OLDU, KİMLERİ KAPSIYOR?
İş Kanunu'nda yapılan değişiklikle birlikte çalışan babaların yüzünü güldüren o karar onaylandı. İşçiye, eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarıldı. Artık babalar, bebeklerinin ilk günlerinde aileleriyle daha fazla vakit geçirebilecek.
ÜCRETLİ DOĞUM İZNİ SÜRESİ UZATILDI MI, KAÇ HAFTA OLDU?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki güncellemeyle, kadın sigortalıların ve sigortalı erkeğin çalışmayan eşinin analık hali süresi 8 haftadan 16 haftaya yükseltildi. Askeri personel için de büyük bir adım atıldı; kadın personelin doğum sonrası ücretli izin süresi 16 haftaya, toplam ücretli izin süresi ise 24 haftaya ulaştı. Ayrıca evlat edinen ve koruyucu aile olan askeri personele de yeni izin hakları tanındı.
ÇOCUKLARIN BULUNDUĞU YERLERDE KİMLER ÇALIŞAMAYACAK?
Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen sert hükümlerle, belirli suçlardan mahkumiyeti olanların çocukların yoğun olarak bulunduğu yerlerde çalışması kesin bir dille yasaklandı. Cinsel istismar, uyuşturucu, kasten öldürme, fuhuş ve insan ticareti gibi ağır suçlardan adli sicil kaydı bulunan kişiler; artık okul, kreş, yurt, çocuk oyun evleri, internet kafeler ve spor tesisleri gibi alanları işletemeyecek ve hiçbir unvanla buralarda çalışamayacak.
İŞ YERLERİNDE ADLİ SİCİL BELGESİ ZORUNLULUĞU NASIL İŞLEYECEK?
Bu yasağı denetlemek için sıkı bir takip sistemi kuruldu. Çocukların bulunduğu bu tür işletmelerde çalışan herkes, her 6 ayda bir adli sicil ve arşiv kaydı belgesini işverene sunmak zorunda kalacak. Kurallara uymayarak yasaklı kişileri çalıştıran işverenlere, kişi başı asgari ücretin 7 katına kadar ağır idari para cezaları kesilecek ve süreç ruhsat iptaline kadar gidecek.
SOSYAL MEDYA KULLANIMINDA 15 YAŞ SINIRI VE YENİ KURALLAR NELER?
Dijital platformlar için Türkiye'de yeni bir dönem başlıyor. Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşından küçük çocuklara artık hizmet veremeyecek ve bunun için yaş doğrulama sistemleri kurmakla yükümlü olacak. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise "ayrıştırılmış hizmet" sunulacak. Ebeveynler için kullanım süresi kısıtlama, satın alma onayları gibi özel kontrol araçları zorunlu hale getirildi.
SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNE HANGİ AĞIR CEZALAR GELİYOR?
Türkiye'den günlük erişimi 10 milyonu aşan dev platformlar, erişim engeli veya içerik çıkarma kararlarını en geç 1 saat içinde uygulayacak. Kurallara uymayan sosyal medya şirketlerine önce yeni reklam alma yasağı getirilecek. Yükümlülükler hala yerine getirilmezse, platformların internet trafiği bant genişliği mahkeme kararıyla önce yüzde 50, ardından yüzde 90'a kadar daraltılabilecek.
OYUN PLATFORMLARINA HANGİ ZORUNLULUKLAR GELDİ?
Günlük erişimi 100 bini geçen yurt dışı kaynaklı oyun platformları, artık Türkiye'de resmi bir gerçek veya tüzel kişi temsilci bulundurmak zorunda. Oyunlar mutlaka yaş kriterlerine göre derecelendirilecek ve ebeveyn kontrol araçları sağlanacak. Bu kuralları ihlal eden oyun platformlarına 30 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek, ısrar edilmesi halinde bu sitelerin de bant genişliği yüzde 50'ye kadar kısıtlanacak.
DARÜLACEZE BAĞIŞLARI VERGİDEN DÜŞÜLECEK Mİ?
TBMM'de kabul edilen torba yasanın dikkat çeken bir diğer maddesi de sosyal yardımlaşmayı teşvik eden vergi düzenlemesi oldu. Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Darülaceze'ye yapılacak her türlü bağış ve yardım, kurumlar vergisi matrahından doğrudan indirilebilecek.