Osmanlı İmparatorluğu döneminde İç Anadolu’da kurulan önemli idari birimlerden biri olan Bozok Sancağı, günümüz Yozgat ili sınırlarında konumlanıyordu. 16. yüzyılda teşkil edilen ve uzun yıllar Osmanlı idaresinde önemli bir yer tutan bu sancak, adını bölgeye yerleşen Bozok Oğuzları’ndan alıyor.
Zamanla idari yapının değişmesiyle birlikte, 1875 yılında resmi adı “Yozgat Sancağı” olarak değiştirilse de halk arasında “Bozok” adı yaşamaya devam etti.
Bu tarihi mirasın en somut örneklerinden biri ise, 2009 yılında yapılan bir restorasyonla yeniden gün yüzüne çıkan Bozok Sancağı’dır.
Restore Edildi, Çapanoğlu Cami’de Tekrar Yerini Aldı
Yozgat’ın sembol yapılarından Çapanoğlu Cami, sadece mimarisiyle değil, barındırdığı tarihi öğelerle de dikkat çekiyor. Bu öğelerden en önemlilerinden biri ise Bozok Sancağı’nın birebir benzeri. Uzun yıllar boyunca camide muhafaza edilen orijinal sancak, zamanla yıprandı.
Ancak 2009 yılında gerçekleştirilen titiz bir restorasyon çalışması ile bu kültürel miras aslına sadık kalınarak yeniden hayat buldu.
Prof. Dr. Hakkı Acun’un öncülüğünde yürütülen restorasyonda, sancağın sadece ortasındaki besmele ve bir pano yazısı orijinal olarak korunabildi. Diğer üç pano yazısı ve alt sıradaki Fetih Suresi’nin ilk ayeti ise, hattat Prof. Dr. Mustafa Aşkar tarafından yeniden yazıldı. Maddi destek ise bu sancağın tarihi sahiplerinden sayılan Çapanoğlu ailesi tarafından sağlandı.
Bozok Adı, Yozgat’ta Hala Yaşayan Bir Kültürel Hafıza
Bozok Sancağı’nın adı, her ne kadar resmi kayıtlardan silinmiş olsa da Yozgat halkının belleğinde ve günlük yaşamında hala canlı bir şekilde yer buluyor.
Bu kültürel sürekliliğin en belirgin örneklerinden biri de 2006 yılında kurulan ve adını doğrudan bu tarihi sancaktan alan Yozgat Bozok Üniversitesi.
Bu adlandırma, sadece geçmişe bir saygı duruşu değil, aynı zamanda bölgenin tarihi kimliğine sahip çıkma çabası olarak da yorumlanıyor.
Osmanlı’dan Günümüze Uzanan Çok Katmanlı Bir Miras
Bozok bölgesi, sadece Osmanlı döneminde değil, çok daha eski zamanlardan bu yana farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptı.
Hititler, Frigler, Persler, Roma ve Bizans gibi birçok uygarlık bu topraklarda iz bıraktı. Türklerin Anadolu’ya yerleşmesiyle birlikte ise Danişmendliler, Selçuklular, İlhanlılar ve nihayet Osmanlı İmparatorluğu bölgenin yeni hakimleri oldu.
Bu tarihsel süreklilik, Bozok’u yalnızca idari bir birim olmaktan çıkarıp, bir kültürel kimlik odağına dönüştürdü.
Bir Sancaktan Fazlası: Bozok, Aidiyetin ve Tarih Bilincinin Sembolü
Bugün Yozgat’ta “Bozok” adı, sadece geçmişe ait bir terim değil, aynı zamanda bir aidiyet duygusunun, yerel tarih bilincinin ve kültürel kimliğin taşıyıcısı.
Çapanoğlu Cami’de yer alan sancak replikası, bu aidiyetin somut bir göstergesi. 2009 yılındaki restorasyon sayesinde, geçmişten bugüne uzanan bu köprü, yeni nesillere aktarılmaya devam ediyor.