Bartın Üniversitesi Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Fatıma Betül Demir Evcimen, teknoloji bağımlılığının yol açtığı ruhsal ve fiziksel sağlık sorunlarına karşı "dijital detoks" yapılması gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Evcimen, dijital araçların ve veri kaynaklarının aşırı kullanımının "dijital obezite" olarak adlandırılan bir duruma yol açtığını ifade etti.
Dijital Obezite Çağın En Büyük Tehlikelerinden Biri
Uluslararası bilimsel makalelere katkı sağlayan Doç. Dr. Evcimen, açıklamada dijital obeziteyi çağın en büyük tehlikelerinden biri olarak nitelendirdi. Doç. Dr. Evcimen, "Telefonsuz kaldığınızda veya internet kesildiğinde kaygı durumu yaşıyorsanız, çeşitli platformlardaki dizi gibi içerikleri üst üste izliyorsanız, fotoğrafınızı çekip sosyal medyada paylaşıyor, yorum ve beğenileri sıklıkla takip ediyorsanız dijital obezite eğiliminde olduğunuzu söyleyebiliriz." dedi.
Dijital dünyanın her yaştan bireyi etkisi altına aldığını ancak en fazla maruz kalan kesimin gençler olduğunu dile getiren Doç. Dr. Evcimen, "dijital dünya"ya doğan çocukların da risk altında olduğunu kaydetti.
"Tüm Seriyi Tüketmesi En Büyük Gösterge"
Kişinin dijital obez olup olmadığını anlamak için bazı belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Evcimen, "Özellikle dijital platformlardaki dizileri gece gündüz ayırt etmeden, zaman sınırlaması olmadan ve peş peşe, sıklıkla izlemek bireyde dijital obezitenin görünürlüğünü artırmaktadır. Hatta bir sezonu değil, tüm seriyi tüketmesi dijital obez olmanın en büyük göstergesidir. Burada sosyal medyada sürekli görünür olma, sayfayı yenileme gibi özellikleri de sıralayabiliriz." diye konuştu.
Doç. Dr. Evcimen, dijital obezitede hangi dijital aracın ne amaçla ve ne kadar süreyle kullanıldığının önemli olduğuna işaret etti. Fiziksel obezitedeki yağ birikiminin hantallığa yol açması gibi dijital obezitenin de odaklanma sorunu, motivasyon eksikliği ve çabuk sıkılma gibi zihinsel etkilerinin yanı sıra boyun tutulmaları ve ellerde uyuşma gibi fiziksel etkileri de bulunduğunu söyledi.
Dijital Okuryazarlık ve Dijital Ebeveynlik Önemli
Bireylerin dijital obeziteyle başa çıkmalarında dijital okuryazarlığın önemine değinen Doç. Dr. Evcimen, bu becerilerin geliştirilmesiyle dijital ortamın bilinçli ve güvenli kullanılabileceğini anlattı. Erken yaşta dijital araçlarla tanışan çocuklar için ailelerin "dijital ebeveynlik" yaklaşımını benimsemesinin kritik olduğunu vurguladı.
Doç. Dr. Evcimen, "Çocukların dijital araçlarla erken yaşta tanıştığı düşünüldüğünde, ebeveynlerin çevrim içi ortamlarda sınırlar koyarak onları güvende tutmaları kritik rol oynamaktadır. Bunların dışında dijital diyet, dijital detoks gibi uygulamalar da söz konusudur. Telefonumuzdan gereksiz bildirimleri ve uygulamaları silerek, düzenli dijital molalar verip ekranda kalış süremizi sınırlandırarak, dijital diyet ve dijital detoks yaparak zihinsel sağlığımızı koruyabiliriz." değerlendirmesinde bulundu.