Karakaş’ın verdiği bilgilere göre, kendi çalışması üzerinden emekli olan bir kişi, vefat eden eşinden dolayı da ölüm aylığı alma hakkına sahip olabiliyor. Bu durumda kişinin mevcut emekli maaşı kesilmiyor, aksine ikinci bir gelir eklenmiş oluyor.
Örneğin; 32 bin 500 TL emekli maaşı alan bir vatandaş, eşinden de 17 bin 500 TL hak kazanırsa toplamda 50 bin TL’ye kadar gelir elde edebiliyor.
Birden Fazla Hak Varsa Tercih Devreye Giriyor
Sistemde bazı durumlarda birden fazla maaş hakkı doğabiliyor. Ancak bu gibi durumlarda genellikle “tercih hakkı” uygulanıyor. Yani kişi, kendisine bağlanabilecek maaşlar arasında en yüksek olanı seçebiliyor.
Özellikle hem eşten hem de anne-babadan aylık hakkı doğan durumlarda bu kural geçerli oluyor.
Malullük ve Yaşlılık Aylığında Farklı Uygulama
Uzmanlara göre, bir kişi hem malullük hem de yaşlılık aylığına hak kazanırsa, bu iki maaş aynı anda bağlanmıyor. Bu durumda sistem, hangisi daha yüksekse o maaşı bağlıyor. Eşitlik durumunda ise yaşlılık aylığı tercih ediliyor.
Ancak vazife malulleri için istisna bulunuyor. Eğer kişi yeniden çalışmaya başlarsa, belirli şartlar altında her iki maaşı birlikte alabilme imkânı doğabiliyor.
Çocuklar İçin “Tam + Yarım” Formülü
Anne ve babasını kaybeden çocuklar için sistem farklı işliyor. Bu durumda yüksek olan maaşın tamamı, düşük olanın ise yarısı bağlanıyor.
Örneğin; babadan 20 bin TL, anneden 10 bin TL hak kazanan bir çocuk, toplamda 25 bin TL ödeme alabiliyor.
Anne ve Babalar İçin de Benzer Sistem Geçerli
Birden fazla çocuğunu kaybeden anne ve babalar için de aynı mantık uygulanıyor. En yüksek maaşın tamamı, diğerinin ise yarısı bağlanarak ödeme yapılıyor.
Uzmandan Kritik Uyarı: Başvuru Şart
İsa Karakaş, sosyal güvenlik sisteminde hakların otomatik olarak değil, başvuru ile başladığını vurguladı. Bu nedenle vatandaşların SGK kayıtlarını düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini belirtti.
“En Yüksek Maaşı Alma Hakkınız Var”
Karakaş, sistemin karmaşık görünmesine rağmen vatandaşların en yüksek geliri alma hakkının yasalarla güvence altına alındığını ifade etti.