İran Devrim Muhafızları'nın Tel Aviv, Kudüs ve Hayfa'daki askeri ve hükümet tesislerine yönelik gerçekleştirdiği onuncu füze dalgası, dünya gündeminde geniş yankı uyandırdı. Özellikle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinin hedef alındığı yönündeki resmi açıklamalar, operasyonda kullanılan füzelerin kapasitesini tartışmaya açtı. Bu saldırılarda en çok dikkat çeken ve işgal altındaki topraklarda uzun süre sirenlerin çalmasına neden olan silah ise Hayber (Hürremşehr) oldu. Bölgesel güvenlik endişelerini zirveye taşıyan bu gelişmenin ardından "Hayber füzesi nedir" ve "özellikleri neler" sorguları arama motorlarında ilk sıraya yerleşti.
HAYBER FÜZESİ NEDİR?
Kamuoyunda resmî olarak Kheibar veya Hürremşehr-4 adıyla bilinen Hayber füzesi, İran'ın yerli imkanlarıyla geliştirdiği yeni nesil balistik füze sistemini temsil ediyor. İlk kez İran İslam Devrimi'nin 44. yıl dönümünde tanıtılan bu silah, adını İslam tarihindeki stratejik öneme sahip Hayber Kalesi kuşatmasından alıyor. Bu isimlendirme, füzeye sadece askeri değil aynı zamanda sembolik bir caydırıcılık misyonu da yüklüyor.
Öte yandan askeri terminolojide "Hayber" ismi, Suriye yapımı 302 milimetrelik güdümsüz topçu roketleri (Hayber-1) için de kullanılıyor. Temelinde Çin WS-1 roketinin bir kopyası olan bu füzeler, 100 kilometrelik menziliyle özellikle 2006 Lübnan Savaşı'nda Hizbullah tarafından kuzey İsrail hedeflerine karşı yoğun şekilde kullanıldı. Ancak günümüzde stratejik bir güç olarak Orta Doğu sahnesine çıkan asıl unsur, İran'ın tasarladığı uzun menzilli balistik versiyon oldu.
HÜRREMŞEHR (HAYBER) BALİSTİK FÜZESİNİN ÖZELLİKLERİ NELER?
İran'ın balistik füze envanterindeki en gelişmiş ve kritik sistemlerden biri kabul edilen Hayber füzesi, hem stratejik hem de taktik operasyonlar için özel olarak tasarlandı. Füzenin öne çıkan teknik kapasitesi şu şekilde sıralanıyor:
Menzil: Yaklaşık 2.000 kilometre uçuş mesafesine sahip. Bu uzun menzil,
füzenin Orta Doğu'daki pek çok ülkeye rahatlıkla ulaşmasını sağlıyor.
Savaş Başlığı Kapasitesi: Tam 1.500 kilogram ağırlığında savaş başlığı taşıyor. Gerekirse nükleer veya kimyasal başlık takılabilme ihtimali, uluslararası güvenlik çevrelerinde ciddi bir endişe yaratıyor.
Hedef Hassasiyeti: Gelişmiş navigasyon ve güdüm sistemleriyle donatılan füze, hedefini yüksek isabet oranıyla buluyor.
Yakıt Sistemi: Sıvı yakıt teknolojisi kullanıyor. Bu sayede daha kontrollü bir ateşleme ve daha uzun menzil avantajı elde ediyor.
Mobilite: Taşınabilir fırlatma rampaları sayesinde oldukça yüksek bir hareket kabiliyeti sunuyor. Bu özellik, sistemin hızla yer değiştirmesine ve düşman radar sistemlerinden saklanmasına olanak tanıyor.
HAYBER FÜZESİ NE KADAR ETKİLİ VE YIKICI?
Tek bir atışla oldukça geniş alanlarda ağır bir yıkım yaratabilen Hayber füzesi, 1,5 tonluk savaş başlığı kapasitesiyle İran'ın elindeki en ciddi caydırıcılık unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Silah, sadece fiziksel bir hasar değil, aynı zamanda psikolojik bir etki de yaratıyor. Son füze dalgasında İsrail şehirlerinde sirenlerin uzun süre susmaması, bu silahın yarattığı tehdidin boyutunu gözler önüne serdi. Devrim Muhafızları'nın hedef gözeterek gerçekleştirdiği nokta atışı operasyonlarda bu füzeyi seçmesi, silahın hedef hassasiyeti ve stratejik değerinin sahadaki karşılığını doğruluyor.