Türkiye'de işe alım prosedürleri, adayın eğitimi ve tecrübesinin ötesine geçerek farklı bir yapıya bürünüyor. Güvenlik, enerji, ulaşım ve ağır sanayi gibi kritik sektörlerde faaliyet gösteren işverenler, mülakat aşamasında adaylardan çok daha detaylı sağlık taramaları talep etmeye başladı.
İŞE GİRİŞTE UYUŞTURUCU TESTİ ZORUNLU MU OLDU?
Gündemi meşgul eden bu uygulamanın yasal boyutu netlik kazandı. Mevcut iş mevzuatına göre, devlet tarafından tüm sektörleri kapsayan genel bir uyuşturucu testi zorunluluğu bulunmuyor. Bu talep tamamen şirketlerin kendi iç politikaları ve risk yönetimi stratejileriyle şekilleniyor.
Şirketlerin madde testi istemesi giderek artan bir eğilim olsa da, henüz ülke genelinde standart veya mecburi bir uygulama halini almadı.
ADAYIN AÇIK RIZASI VE GİZLİLİK ŞARTI
Riskli sektörlerdeki firmalar kendi inisiyatifleriyle bu testi isteyebiliyor. Ancak uygulamanın hukuki sınırları oldukça kesin çizilmiş durumda. Testin yapılabilmesi için iş başvurusunda bulunan adayın mutlaka açık rızasının alınması gerekiyor.
Keyfi uygulamaların önüne geçmek amacıyla, elde edilen laboratuvar sonuçlarının gizliliği ve kişisel verilerin korunması doğrudan işverenin yasal sorumluluğunda bulunuyor.
BAŞVURU DOSYASINA GİREN YENİ BELGELER
Klasik iş başvurularında ikametgah, adli sicil kaydı, SGK dökümü ve diploma gibi evraklar standart olarak isteniyor. Üretim ve sanayi kollarında ise odyometri raporu, göz muayenesi ve akciğer grafisi gibi fiziksel yeterlilik belgeleri uzun süredir devrede.
Son dönemde kurumsal firmaların insan kaynakları birimleri, bu uzun evrak listesine madde testi sonucunu da eklemeye başladı.
ÖZEL LABORATUVARLARDA TEST FİYATLARI NE KADAR?
Şirketlerin artan güvenlik talebi, özellikle İstanbul ve diğer büyükşehirlerdeki özel sağlık kuruluşlarında ciddi bir hareketlilik oluşturdu. Kurumsal firmaların toplu alım süreçlerinde bu raporu şart koşması laboratuvarlardaki yoğunluğu artırdı.
Piyasa verilerine göre, standart bir uyuşturucu testinin güncel fiyatı ortalama 2.200 TL seviyelerinde işlem görüyor. Firmaların ilgili sağlık merkezleriyle yaptığı toplu anlaşmalar sayesinde bu fatura bedeli daha alt limitlere çekilebiliyor.