Kamu kurumlarında görev yapan personelin yasal çalışma süreleri dışında katıldıkları eğitim ve toplantılar, iş hayatında sıklıkla tartışılan konuların başında geliyor. Bu duruma netlik kazandıran son hukuki adım Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından atıldı. Bir sağlık çalışanının başvurusu üzerine dosyayı inceleyen kurum, mesai bitiminde gerçekleşen zorunlu faaliyetlerin personelin yasal hakkı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi. Verilen tavsiye kararı, benzer durumdaki tüm kamu görevlileri için yeni bir dönemin kapısını araladı.
8 SAATLİK EĞİTİM İÇİN HAK ARAYIŞI
Süreci başlatan olay, bir hastanede görev yapan acil tıp uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini tazelemek amacıyla idare tarafından eğitime yönlendirilmesiyle yaşandı. Toplam 8 saat süren bu hizmet içi programın kendi çalışma saatleri dışında gerçekleşmesine rağmen kendisine herhangi bir izin hakkı tanınmadığını ve ek ödeme yapılmadığını belirten personel, mağduriyetinin giderilmesi amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurdu.
BAKANLIĞA 'İZİN YA DA ÜCRET' TAVSİYESİ
Dosyayı inceleyerek değerlendirmesini tamamlayan kurum, söz konusu eğitimin açıkça fazla çalışma kapsamına girdiğini belirledi. Sağlık hizmetlerindeki yoğun tempo ve süreklilik göz önüne alındığında, çalışanların dinlenme hakları ile iş verimliliği arasındaki dengenin korunması gerektiği belirtildi. Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığına iletilen kararda, başvuru sahibine öncelikle izin kullandırılması, idari şartlar nedeniyle bunun mümkün olmaması halinde ise mesai ücretinin eksiksiz şekilde ödenmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, fazla mesai karşılığında kazanılan izinlerin aynı takvim yılı içinde kullandırılmasının uygun olacağına işaret edildi.
ANAYASAL HAKLARA VURGU YAPILDI
Kurumun değerlendirmesinde, idarelerin çalışanlarına fazla mesai karşılığında izin kullandırma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu hatırlatıldı. Ancak fiili zorunluluklar sebebiyle izin kullandırılamayan durumlarda personelin emeğinin mutlaka maddi olarak karşılanması gerektiği ifade edildi. Karar metninde bu zorunluluğun hukuki dayanağı şu ifadelerle kayıt altına alındı:
"Aksi yönde yapılacak uygulama da Anayasa'nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren maddesine aykırılık teşkil edecektir."