Nuri Demirağ’ın Hayatı ve Kökeni
1886 yılında Sivas’ın Divriği ilçesinde doğan Nuri Demirağ küçük yaşta babasını kaybetti. Eğitim hayatını Divriği’de tamamladıktan sonra kamu görevlerine girerek kariyerine adım attı Başarılı çalışmaları sayesinde kısa sürede Maliye teşkilatında önemli görevler aldı ve Maliye Müfettişi oldu.
Ancak Nuri Demirağ’ın asıl yükselişi, memuriyetten ayrılarak ticaret ve sanayi alanına yönelmesiyle başladı.
Demiryollarından “Demirağ” Soyadına
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında demiryolu projelerinde rol alan Nuri Demirağ yaklaşık 1250 kilometrelik demiryolu hattının yapımını üstlendi. Bu başarı, Mustafa Kemal Atatürk tarafından takdir edilerek kendisine Demirağ soyadı verilmesine neden oldu.
İlk Girişimler ve Sanayi Atılımları
Nuri Demirağ sadece demiryolu ile sınırlı kalmadı. Türkiye’de birçok ilk e imza attı:
-
İlk yerli sigara kâğıdı üretimi
-
Paraşüt üretimi girişimi
-
Uçak fabrikası kurma çalışmaları
-
Havacılık eğitimi için Gök Okulu’nun kurulması
Özellikle “Türk Zaferi” adıyla ürettiği sigara kâğıdı, ekonomik bağımsızlık döneminde büyük ilgi gördü.
Türkiye’nin İlk Uçak Fabrikası Girişimi
1930’lu yıllarda Türkiye’nin havacılık sanayisine yön veren Nuri Demirağ Beşiktaş’ta uçak fabrikası kurarak Nu.D-36 ve Nu.D-38 model uçaklar üretti
Ayrıca Yeşilköy’de büyük bir uçuş alanı kurarak pilot yetiştirmek için Gök Okulu’nu faaliyete geçirdi. Bu okulda yüzlerce pilot eğitim aldı ve Türk havacılığına katkılar sağlandı.
Ancak çeşitli bürokratik ve siyasi nedenlerle uçak fabrikası zamanla faaliyetlerini sürdüremedi.
Büyük Projeler ve Vizyonu
Nuri Demirağ yalnızca sanayi değil, büyük altyapı projeleriyle de öne çıktı:
-
İstanbul Boğazı Köprüsü projesi
-
Karabük Demir Çelik Fabrikası
-
Sivas Çimento Fabrikası
-
İzmit Selüloz tesisleri
Siyasi Hayatı
1945 yılında Millî Kalkınma Partisini kurdu. Daha sonra Demokrat Parti’den Sivas milletvekili seçilerek Meclis’te görev aldı
Vefatı
Nuri Demirağ, 13 Kasım 1957 tarihinde İstanbul’da vefat etti Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.