Milyonlarca vatandaşın tatlı bir telaşla hazırlandığı Ramazan Bayramı öncesinde, alışveriş mesaisi tüm hızıyla devam ediyor. Şeker, lokum ve hediyelik çikolata talebindeki artışla birlikte tezgahlar dolup taşarken, maliyeti düşürmek amacıyla satışa sunulan ambalajsız ürünler halk sağlığını tehdit ediyor. Denetimden uzak alanlarda, piyasa değerinin çok altında satılan ikramlıkların içerebileceği zararlı maddeler uzmanların gündeminde. Fiyat avantajına aldanıp merdiven altı ürünlere yönelenlerin karşılaşabileceği riskler tek tek sıralandı. İşte gelişmenin tüm ayrıntıları...
FİYATLAR CEP YAKIYOR, KALİTE FARKI ÖNE ÇIKIYOR
İstanbul Şekerci, Pastacı, Helvacı, Tatlıcı ve Şekerli Mamuller Esnaf Odası Başkanı Bahattin Buğdaycı, okullardaki ara tatilin bayram dönemiyle birleşmesinin piyasalara hareketlilik getirdiğini vurguladı. Özellikle geçtiğimiz hafta sonu yoğun bir alışveriş trafiği yaşandığına dikkat çeken Buğdaycı, tezgahlardaki güncel maliyetleri paylaştı. Kilogram bazında bayram şekerlerinin 200 ile 300 lira arasında değiştiğini ifade ederek fiyatlandırmayla ilgili şu detayları verdi:
"Çikolata tarafında ise kaliteye göre geniş bir fiyat aralığı var, ikramlık çikolatalar yaklaşık 400 liradan başlarken, kakao oranı yüksek ve kaliteli ürünlerde fiyatlar 700 liranın üzerine çıkabiliyor. Hediyelik kutu çikolatalarda ise kullanılan çikolataya ve ambalaja göre fiyatlar 1000-1500 lira seviyelerinde."
Tüketicilerin hediye tercihlerinde şık tasarımlı lokum ve çikolata kutularının ilk sıralarda yer aldığını belirten oda başkanı, fıstıklı ve spesiyal ürünlerin de yoğun ilgi gördüğünü anlattı.
GÜVENİLİR ESNAF TERCİH EDİLMELİ!
Büyük zincir marketlerin bayram kampanyalarının esnaf üzerinde yarattığı rekabet baskısına değinen Buğdaycı, yerel üreticinin desteklenmesinin önemine işaret etti. Tüketicilerin alışveriş rotalarını belirlerken mahalle kültürünü yaşatmaları gerektiğini söyleyerek şu ifadeleri kullandı:
"Vatandaşlarımıza her bayramda olduğu gibi bu bayramda da bir çağrıda bulunmak istiyoruz. Bayram alışverişlerinizi mümkün olduğunca mahallenizdeki güvenilir pastane ve şekerci esnafından yapın. Böylece hem kaliteli ve güvenilir ürünlere ulaşmış olursunuz hem de yerli üretimi ve yıllardır bu mesleği sürdüren esnafımızı desteklemiş olursunuz."
Sadece ucuz olduğu için tercih edilen gıdaların telafisi zor sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunan Buğdaycı, denetimden uzak satılan tatlılara karşı net konuştu:
"Vatandaşlarımızın özellikle gıda ürünlerinde yalnızca fiyat odaklı hareket etmemelerini tavsiye ediyoruz. Çikolata ve şeker gibi ürünlerde kullanılan ham maddenin kalitesi, üretim şartları ve saklama koşulları doğrudan tüketici sağlığını etkiliyor. Bu nedenle aşırı ucuz, içeriği belirsiz ve üretim yeri belli olmayan ürünlere karşı dikkatli olunması gerekiyor. Alışveriş yaparken mutlaka ürünün etiket bilgilerine bakılmalı. Üretici firmanın adı, üretim adresi, son tüketim tarihi ve içerik bilgileri açık şekilde belirtilmiş olmalıdır. Açıkta satılan, ambalajsız veya menşei belli olmayan ürünlerden uzak durulması önemli. Çikolata ürünlerinde kakao oranı, kullanılan yağ türü ve ürünün saklama koşullarına da dikkat edilmeli. Uygun koşullarda muhafaza edilmeyen çikolatalarda kalite kaybı yaşanabilir. Bu nedenle vatandaşlarımızın alışverişlerini ürünün nasıl ve nerede muhafaza edildiğine dikkat ederek yapmaları gerekir."
ZEHİR SAÇAN UCUZ İÇ MALZEME TEHLİKESİ
Benzer bir ikaz da Gıda Mühendisleri Derneği Başkanı Abdussamed Boyu'dan geldi. Denetimsiz satılan ürünlerin taşıdığı riski anlatan Boyu, kalitesiz kuruyemiş kullanımlarına dikkat çekerek şöyle konuştu:
"Hem ramazan ayında hem de ramazan sonrasında açıkta baklava, şekerleme ve diğer ürünlerin satıldığını görüyoruz. Burada satılan ürünlerde de tehlike had safhada, özellikle ucuz ürünlerde. Burada kullanılan fındık, fıstık gibi iç malzemelerinde de aflatoksin oranı yüksek ürünler piyasaya uygun fiyata sunulabilir."
Bakanlık denetimlerinin işletmelerdeki malzeme kalitesini ortaya çıkardığını hatırlatan Boyu, sokakta veya kayıtsız tezgahlarda satılan ambalajsız şekerlemeler için şu uyarıyı yaptı:
"Açıkta satılan çikolata ve şekerlemeler daha kalitesiz, içeriğini bilmediğimiz, kontrol altında olmayan ürünler olabilir. Bu ürünlerin üretim tarihleri belli değil. Hangi koşullarda muhafaza edildiği, hangi koşullarda üretildiği belli değil. Çünkü kayıt altında olan işletmeler tarafından üretilmiyor. Üzerinde üretici firmayı temsil eden etiket bilgileri yok. Bu nedenle ucuz ürün alalım derken sağlığımızı riske atma tehlikesini de göz önünde bulunduralım."
TÜKETİCİLERE "GÖNÜLLÜ DENETÇİ OLUN" ÇAĞRISI GELDİ
Gıda zehirlenmeleri veya hijyen ihlalleri durumunda vatandaşların Alo 174 Gıda Hattı ile CİMER üzerinden resmi şikayette bulunabilecekleri hatırlatıldı. Toplumsal farkındalığın önemini vurgulayan Boyu, sözlerini şöyle tamamladı:
"Biz her zaman denetimler artırılsın, sıklaştırılsın, yapılsın diyoruz ama bir taraftan tüketicinin de bu noktada gıda okuryazarlığının, gıda güvenliği bilincinin artırılması lazım. Her tüketicinin de birer denetçi olması gerekiyor. Bu şekilde toplumdaki gıda güvenilirliği bilincini artırarak daha sağlıklı, daha güvenilir ürünlere ulaşabiliriz."
Son olarak, çocukların bayramda sıkça tükettiği renkli şekerlere de değinilerek, aşırı gıda boyası içeren ürünlerin alımında kontrolün elden bırakılmaması gerektiği ifade edildi.