Henüz reşit değilken üretim bandında yer alan çalışanların statülerine yönelik açılan dava, adalet mekanizmasında yeni bir emsal teşkil etme yolunda ilerliyor. Hukuki hak arayışlarında yeni bir sayfa açılıyor.
Teorik Eğitim Değil Fiili İşçilik Kararı
• 16 yaşında bir vatandaş, bir işletmede çırak olarak çalışırken açtığı dava sonucunda hizmet tespit davasını kazandı.
• Davacı, çıraklık döneminde sadece eğitim almak yerine, diğer çalışanlar gibi üretimde çalıştığını iddia etti.
• İlk derece mahkemesi, delilleri, kayıtları ve tanıklıkları inceleyerek davacının iddialarını haklı buldu.
• Mahkeme, çalışanın sadece öğrenci olarak değerlendirilemeyeceğine karar verdi.
• Çalışanın bu dönemdeki çalışmalarının emeklilik primlerine dahil edilmesi gerektiği hükmedildi.
• Yargıtay, yerel mahkemenin hizmet tespiti araştırmalarının yetersiz olduğunu belirterek kararı bozdu.
Adliyelerde Dava Yoğunluğu %35,0 Artabilir
Yargı cephesindeki bu gelişme, sosyal güvenlik politikaları uzmanları tarafından da mercek altına alındı. Analistler, somut belgeler ve şahitlerle fiili çalışmanın kanıtlanması durumunda, geçmişe dönük emeklilik haklarının kazanılabileceğini ifade ediyor. Özellikle hizmet tespiti davalarındaki en büyük yasal bariyer olan 5 yıllık hak düşürücü sürenin, aynı iş yerinde kesintisiz şekilde çalışmayı sürdüren bireyler için geçerli sayılmaması, eski çırakların elini güçlendiriyor.
Ancak mevcut kanuni altyapıda, o dönem toplanan primlerin sadece iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli riskleri kapsaması, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun doğrudan işlem yapmasını engelliyor. Uzmanlar, mahkeme salonlarının ötesinde, %100,0 kalıcı bir çözüm üretilebilmesi için parlamentonun yeni bir yasal düzenlemeyi yasalaştırmasının en sağlıklı yol olduğunu savunuyor.