Tüketicilerin gıda alışverişlerindeki maliyet yükü, üretici fiyatları ile reyon etiketleri arasındaki uçurumla büyümeye devam ediyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar tarafından paylaşılan nisan ayı tarımsal üretici ve market fiyatları raporu, piyasadaki dengesizlikleri tüm netliğiyle ortaya koydu.
ELMA FİYATINDAKİ FARK YÜZDE 400'E DAYANDI
Açıklanan verilere göre, üretici ve market arasındaki fiyat farkının en derin olduğu ürün açık ara elma oldu. Nisan ayında elmada görülen yüzde 393,7'lik makas, ürünü zam şampiyonu konumuna taşıdı. Rekor seviyedeki bu oranı yüzde 329,9 ile havuç, yüzde 245,3 ile yeşil soğan takip etti. Marul ve pırasa da üretici fiyatının çok üzerinde rakamlarla raflarda yerini aldı.
Tarlada kilosu 18 lira 75 kuruştan alıcı bulan elmanın marketteki satış fiyatı 92 lira 58 kuruşa kadar tırmandı. Bu durum, elmanın tüketiciye ulaşana kadar tam 4,9 kat değerlendiğini gösterdi. Benzer şekilde üreticiden 11 liraya çıkan havucun etiket fiyatı 47 liranın üzerine çıkarken, 23 liralık marul 80 liradan satıldı.
MARKET RAFLARINDA ZİRVE YEŞİL SOĞANIN
Raporun market fiyatlarındaki aylık değişim bölümü de dikkat çeken veriler barındırıyor. İncelenen 40 farklı ürünün 18'inde fiyat artışı yaşanırken, 12 üründe ucuzlama kaydedildi. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 48,7'lik oranla yeşil soğan olarak kayıtlara geçti. Yeşil soğanı sırasıyla ıspanak, kuru soğan, nohut ve zeytinyağı izledi.
Öte yandan gıda alışverişlerinde en belirgin düşüş patlıcanda görüldü. Patlıcan fiyatları nisan ayında yüzde 74,3 oranında gerilerken, salatalık ve sivri biber de ucuzlayan ürünler listesinin başlarında yer buldu.
ÜRETİCİDE KURU SOĞAN YÜKSELDİ PATLICAN DÜŞTÜ
Tarladaki fiyat hareketlilikleri de raporun önemli başlıkları arasında değerlendirildi. Üreticide takip edilen 31 ürünün 10'unda yukarı yönlü bir ivme izlenirken, 12'sinde fiyatlar geriledi. Patlıcan, yüzde 64,7 ile tarlada fiyatı en çok düşen ürün oldu. Üretici cephesindeki en sert yükseliş ise yüzde 109,1 ile kuru soğanda yaşandı.
TZOB Başkanı Bayraktar, sahadaki bu dalgalanmaların temel nedenlerini hava muhalefeti ve rekolte değişimleriyle açıkladı. Depolarda soğan ve patatesin azalması ile uzun süren yağışların çürümeye yol açması fiyatları yukarı çeken ana etkenler olarak belirlendi. Havaların iyi gitmesiyle verimi artan ürünlerde ise bollaşan arz, etiketlere düşüş olarak yansıdı. Gübre ve tarım ilacı gibi temel girdi maliyetlerindeki yükselişin ise sürdüğü vurgulandı.