Araştırmacı yazar Hakkı Yurtlu'nun çalışması, Yozgat'ın köy isimlerindeki tarihi ve kültürel zenginliği ortaya koydu. Oğuz boy adlarından coğrafi özelliklere, ilginç isimlerin hikayesi araştırıldı.
Oğuz Boylarından Gelen İsimler
Oğuz Türkmenlerinin Bozok ve Üçok koluna mensup konar-göçer topluluklarının yurt edindiği Yozgat ve yöresinde, yerleşim yeri isimlerinin büyük çoğunluğunun Oğuz boy ve oymak adlarını taşıdığı tespit edildi. Ülke genelindeki 18 bin 238 köyden 558 adedinin Yozgat'ta yer aldığı köy envanteri incelendiğinde, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemindeki yerleşim yeri adlarının bu kökene dayandığı görülüyor.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e İlginç Tabelalar
Osmanlı döneminde Kesriç, Hopuç, Çürük, Deliler, Kurruk, Kediler, Babı, Bahşayiş, Sığırkuyruğu, Ürneç, Haneiş, Dabana, Ermelik, Kabut, Digalı ve İsrailli gibi köy adları dikkat çekerken, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de birçok ilginç isim tabelalara yansımaya devam etti. Diğer köy ve mahalle isimlerinin ise coğrafi özelliklere ve canlı isimlerine atfen konulduğu belirlendi.
"Yabancı Adları Değiştirme Komisyonu" Etkisi
İçişleri Bakanlığı bünyesinde kurulan “Yabancı Adları Değiştirme Komisyonu” marifetiyle 1960 yılında nihai bir değişiklik yapıldı. Yabancı kökenli, argo ve olumsuz manalar içerdiği gerekçesiyle Yozgat'ta yaklaşık 100 köyün adı değiştirildi. Günümüzde ise il genelinde 14 ilçe, 558 köy, 234 mahalle ve 162 bağlı bulunuyor.
Manevi Değerler İsimlere Yansıdı
Yozgat'ın onomastik, toponimik ve sosyolojik açıdan incelenmesi sonucunda, milli ve manevi değerlere bağlılığın ve muhafazakar yapının köy ve mahalle adlarına da yansıdığı açıkça anlaşılıyor. İl merkezi, 13 ilçe, 558 köy ve 239 mahalle isimleri arasında 22 “Hacı”, 13 “Fakı/fakılı” ve 5 “Cami” kelimesi yer alıyor.
İlçe ve Köy İsimleri Çakışıyor
Çalışmada dikkat çeken bir diğer nokta ise ilçe ve bağlı köy isimlerinin aynı olması oldu. Yerköy ilçesine bağlı “Yerköy Köyü” ile Çandır'ın hem ilçe adı hem de Çekerek ilçesine bağlı bir köyün adı olması örnek gösterildi. Bunların yanı sıra, Bicikler, İşleğen, Elemin, Köycü, Çokumeşme, Veliöldük, Dambasan, Beserek, Türüdüler, Bazlambaç gibi isimler de günümüz tabelalarında dikkat çekmeye devam ediyor.