Türkiye genelinde giderek daha görünür hale gelen nüfus sorunu, Yozgat’ta uzun süredir hissedilen bir gerçeklik olarak öne çıkıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıkladığı son veriler, Yozgat’ın demografik açıdan en kırılgan iller arasında yer aldığını bir kez daha ortaya koydu.
Doğurganlık hızının nüfus yenilenme eşiğinin çok altında seyretmesi, genç nüfusun azalması ve yaşlı nüfus oranındaki artış, şehrin sosyal dokusunu derinden etkiliyor. Yozgat’ta yaşanan bu değişim, yalnızca nüfus istatistikleriyle sınırlı kalmıyor; ekonomi, istihdam ve aile yapısı da bu dönüşümden payını alıyor.
Yozgat’ta Doğurganlık Hızı Kritik Seviyede
Bakanlık verilerine göre Yozgat, doğurganlık hızının 1.5 ve altına düştüğü, “kırmızı alarm” kategorisinde yer alan iller arasında bulunuyor. Bir nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli olan 2.1’lik eşik değer, Yozgat’ta uzun süredir aşılamıyor. Bu durum, şehirde her geçen yıl daha az çocuğun dünyaya gelmesi anlamına geliyor.
Ekonomik koşullar, gençlerin büyük şehirlere göçü, evlilik yaşının yükselmesi ve geçim kaygısı, bu tabloyu besleyen temel faktörler arasında gösteriliyor. Özellikle kırsal bölgelerde nüfusun hızla azalması, köylerin yaş ortalamasını daha da yukarı çekiyor.
Göç ve Genç Nüfus Kaybı Derinleşiyor
Yozgat’ın demografik yapısını şekillendiren en önemli unsurlardan biri göç. Şehir uzun yıllardır net göç veren iller arasında yer alıyor. Eğitim ve iş imkanları için Ankara başta olmak üzere büyük şehirlere yönelen gençler, geri dönüş konusunda giderek daha isteksiz.
Bu durum, Yozgat’ta çalışma çağındaki nüfusun daralmasına yol açıyor. Genç nüfusun azalması hem yerel ekonomiyi hem de sosyal yaşamı doğrudan etkiliyor. Esnaf sayısındaki düşüş, tarım ve hayvancılıkta yaşanan iş gücü sıkıntısı, göçün somut sonuçları olarak dikkat çekiyor. Şehirde kalan nüfusun önemli bir bölümünü ise orta yaş ve üzeri bireyler oluşturuyor.
Yozgat “Çok Yaşlı” İller Arasında
Açıklanan son veriler, Yozgat’ın “çok yaşlı” olarak tanımlanan 59 il arasında yer aldığını gösteriyor. Bu kategori, yaşlı nüfus oranının kritik seviyelere ulaştığı illeri ifade ediyor. Yozgat’ta yaşlı nüfusun artması, sağlık hizmetleri ve sosyal destek ihtiyacını da beraberinde getiriyor.
Yaşlanan nüfus, aile yapısında da belirgin değişimlere yol açıyor. Tek başına yaşayan yaşlı sayısındaki artış, sosyal hizmetlerin önemini artırırken, çocuklu hane oranının düşmesi dikkat çekiyor. Bakan Göktaş’ın da vurguladığı gibi, Türkiye genelinde hanelerin yarısından fazlasında çocuk bulunmazken, Yozgat bu tablonun en belirgin yaşandığı illerden biri olarak öne çıkıyor.
Aile Politikaları Yozgat İçin Ne Anlama Geliyor?
Hükümetin gündeminde yer alan yeni aile ve nüfus politikaları, Yozgat gibi iller açısından ayrı bir önem taşıyor. Doğum izninin 24 haftaya çıkarılması ve babalık izninin uzatılması gibi düzenlemelerin, özellikle genç çiftlerin çocuk sahibi olma kararlarını desteklemesi hedefleniyor.
Ancak uzmanlara göre Yozgat özelinde kalıcı bir etki için yalnızca izin düzenlemeleri yeterli olmayabilir. İstihdam imkanlarının artırılması, gençlere yönelik teşvikler ve tersine göçü destekleyecek projeler, nüfusun yeniden dengelenmesi açısından kritik görülüyor. Aksi halde Yozgat’ta yaşlanma eğiliminin önümüzdeki yıllarda daha da hızlanması bekleniyor.