Kiracılar artık sadece yüksek rakamları ödemekle kalmıyor, aynı zamanda özel hayatlarına kadar uzanan katı kurallar silsilesini kabul etmek zorunda bırakılıyor. İlanlarda yer alan kısıtlamalar, ev tutmayı bir iş başvurusundan çok daha stresli bir sürece soktu.
Maddi Yükler ve Senet Kıskacı
Yozgat'taki barınma maliyetleri, yalnızca kira ve emlakçı bedeliyle sınırlı kalmıyor. Eşyalı olarak kiraya verilen konutlarda, demirbaşların zarar görmesi ihtimaline karşı 100 bin liradan başlayıp 250 bin liraya kadar uzanan teminat senetleri isteniyor. Bazı ev sahipleri ise işi daha da ileri götürerek 6 aylık veya bir yıllık kira bedelini nakit olarak peşin talep ediyor. Taşınma, depozito, komisyon ve peşinat derken, Yozgat'ta bir evin kapısını açmanın faturası 100 bin lirayı kolayca buluyor. Devlet memuru olmak bile tek başına yeterli değil; ekstra olarak yine memur olan bir kefilin imzası şart koşuluyor.
Özel Hayata 50 Günlük Denetim
Sözleşmelere eklenen maddeler ise sınırları zorluyor. Gündeme düşen ve büyük tepki çeken bir kiralık ev ilanında, mülk sahibinin evi her 50 günde bir bizzat kontrol edeceği belirtiliyor. Kurallar bununla da bitmiyor. Mutfakta bulaşık bekletilmemesi, evdeki eşyaların duvarlara değmeyecek şekilde konumlandırılması gibi ilginç detaylar kiracıya dikte ediliyor. Kredi notu ve icra geçmişi temiz olmayanlar ise sürece baştan dahil edilmiyor. Zorunlu olarak imzalatılan tahliye taahhütnameleri, kiracının üzerinde sürekli bir baskı unsuru olarak kullanılıyor.
Kanunların Çizdiği Çerçeve Aşılıyor
Yozgat'taki kiralık ilanları belirli kesimleri doğrudan dışlıyor. Bekarlar, öğrenciler, emekliler ve evcil hayvan besleyenler, "sadece memura" veya "kurumsal çalışana" ibareleri yüzünden ev bulamıyor. Hatta bazı ilanlarda kaç çocuk olduğuna dair kriterler bile yer alıyor. Ancak hukuki zemin bu taleplerin bir kısmına karşı çıkıyor. Yürürlükteki Türk Borçlar Kanunu'nun 342'nci maddesi uyarınca, kiracıdan alınacak depozito miktarının üst sınırı üç aylık kira bedelidir. Yasal mevzuat böyleyken, devasa senetler ve yıllık peşinatlarla kanunun arkasından dolanıldığı görülüyor. Yozgatlı vatandaşlar, ev sahiplerinin bu keyfi uygulamalarına karşı yetkililerden daha sıkı denetimler bekliyor.