Yozgat'ta milyonlarca öğrencinin geleceğini etkileyen Liseye Geçiş Sistemi (LGS) ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sürecinde artan stres ve başarı baskısı, öğrenci ve aileleri tehlikeli bir arayışa itiyor. Son dönemde özellikle dikkat ve odaklanmayı artırdığı iddia edilen bazı ilaçların, hekim kontrolü olmadan kullanılması ciddi bir tartışma konusu haline geldi.
Kontrolsüz Kullanım Doğru Tedavinin Önüne Geçiyor
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Cansu Gerçek, kamuoyunda "zihin açıcı" olarak bilinen ürünlere ilişkin önemli bilgiler paylaştı. Dr. Gerçek, bu ürünlerden biri olan sitikolinin; beyin hücre zarının yapısında yer alan fosfolipitlerin sentezine katılan, nörolojik süreçlerde rol oynayan bir madde olduğunu belirtti. Dr. Gerçek, bu tür maddelerin çocuk ve ergen psikiyatrisinde bazı seçilmiş vakalarda destekleyici amaçla kullanılabileceğini ancak hiçbir şekilde temel tedavinin yerine geçmeyeceğini vurguladı.
"Her Dikkat Sorunu DEHB Değildir"
Dr. Cansu Gerçek, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda (DEHB) birinci basamak tedavinin, bilimsel etkinliği kanıtlanmış stimülan ilaçlar olduğunu ifade etti. Sitikolinin bu tedavilere alternatif olmadığını, yalnızca gerekli görüldüğünde ek destek olarak değerlendirilebileceğini söyleyen Dr. Gerçek, "Kontrolsüz kullanımın en büyük tehlikesi, çocukların doğru tanı ve tedaviye ulaşmasının gecikmesi ve farklı sağlık sorunlarına yol açabilme riski. Çünkü her dikkat sorunu aynı nedene dayanmayabilir. Her dikkat sorunu DEHB değildir. Bu nedenle hekime danışmadan yapılan her müdahale, asıl sorunun gözden kaçmasına neden olabileceği gibi farklı sağlık sorunlarına da yol açabilir" dedi.
Uzmanlardan Ailelere Net Uyarı
Dr. Gerçek, özellikle sosyal medya ve kulaktan dolma bilgilerle yapılan yönlendirmelerin ciddi risk taşıdığına dikkat çekti. Dr. Gerçek, ailelere şu uyarılarda bulundu: "Hekim önerisi olmadan ilaç kullanmayın, arkadaş tavsiyesi ile ilaca başlamayın ve gelişme çağındaki çocukların akademik başarısı için kimyasal destek arayışına girmeyin."
Dr. Gerçek, sitikolin gibi maddelerin doğru hastada ve doğru endikasyonla kullanıldığında fayda sağlayabilecek nörobiyolojik ajanlar arasında yer aldığını ancak bu durumun onların "herkes için uygun" olduğu anlamına gelmediğini belirtti. "Gelişigüzel ‘zihin açıcı’ kullanımı doğru değildir. Kalıcı başarı, doğru tanı, uygun tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla mümkündür" ifadelerini kullandı.