Tarım Bağ-Kur EYT son dakika, tek belgeyle emeklilik nasıl olur, prim kesintisi SGK mağduriyeti, EYT çiftçi emeklilik şartları gibi sorgular büyük hız kazandı. İşte konuya dair tüm merak edilenler...
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanmak isteyen fakat geçmişteki prim kesintisi pürüzlerine takılan tarım işçileri için beklenen o büyük haber nihayet yüksek yargıdan geldi. 8 Eylül 1999 tarihi ve öncesinde tarımsal ürün satışı yapan, kendisinden sigorta primi (tevkifat) kesilen ancak aracı şirketlerin bu parayı Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yatırmaması yüzünden emekli olamayan vatandaşlar derin bir nefes aldı. Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın da dikkat çektiği bu yeni Yargıtay kararı, elinde kesinti makbuzu olan çiftçilerin artık kurumu veya şirketleri beklemeden doğrudan haklarına kavuşacağını gösteriyor. Çiftçi EYT başvurusu, tarım Bağ-Kur tescili, prim kesinti makbuzu ile emeklilik araması yapan yüz binlerce kişi için taze ve umut dolu bir süreç başlıyor.
TARIM BAĞ-KUR SİGORTALILARI İÇİN YARGITAY EMSAL KARARI NEDİR?
Hukuk mücadelesinin geçmişi 1994 yılına kadar uzanıyor. Özel bir şirkete pamuk satan bir çiftçi, satış esnasında ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığını belgeleyen makbuzuyla hakkını aradı. Temel amacı, sigorta başlangıcını 1994 yılına çekerek EYT kapsamında yaş şartına takılmadan emekli olmaktı. İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal ve vazgeçilmez bir hak olduğunu belirterek vatandaşı haklı buldu. Mahkeme, ürün bedelinden yapılan kesintinin kişinin sigortalı olma iradesini kanıtladığını ve SGK'nın bu vatandaşı tescil etmesi gerektiğini vurguladı.
KESİNTİ SGK'YA YATIRILMADIYSA ÇİFTÇİ EMEKLİ OLABİLİR Mİ?
Yerel mahkemenin kararının ardından SGK dosyayı İstinaf'a taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), aracı şirketin kesintiyi yaptığını fakat SGK kasasına yatırmadığını öne sürerek çiftçinin aleyhine bir karar verdi. Paranın kuruma gelmemesi halinde geçmişe dönük hizmet tespiti davası açılamayacağını savunan BAM'ın bu katı tutumu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nden döndü. Yargıtay, tevkifatın kuruma ulaşmamasının tescil için engel sayılamayacağını belirtti. İstinaf mahkemesi kararında direnince, son sözü söylemek üzere dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (YHGK) önüne geldi.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU SİGORTALI İÇİN NE KARAR VERDİ?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mağdur tarım işçilerinin yüzünü güldüren oldukça net bir karar aldı. En üst yargı makamı, vatandaşın ürün bedelinden yapılan kesintinin SGK'ya aktarılıp aktarılmadığını denetleme gibi bir görevi olmadığını açıkça ifade etti. Kararda, sigortalının müfettiş veya tahsilat memuru olmadığı belirtilerek, şirketi denetleme ve parayı zorla tahsil etme yetkisinin tamamen SGK'ya ait olduğu hatırlatıldı. Kurumun kendi denetim eksikliğinin veya tüccarın hatasının faturasını çiftçiye kesemeyeceği kesin bir dille ortaya kondu.
TEK BELGEYLE EYT EMEKLİLİK FIRSATI KİMLERİ KAPSIYOR?
Bu tarihi karar, yıllardır mağdur edilen tarım emekçileri için büyük bir çıkış yolu oldu. 8 Eylül 1999 ve öncesinde tarımsal ürün satarken adlarına prim kesintisi yapılan tüm çiftçiler bu haktan yararlanma şansını yakaladı. Vatandaşın ürününü satıp kesinti makbuzunu aldığı an, sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini gösterdiği kabul ediliyor. Bu sayede, elinde o döneme ait tevkifat makbuzu bulunan kişiler, paranın SGK kayıtlarına girip girmediğine bakılmaksızın EYT üzerinden yaş şartı aranmadan emeklilik imkanı elde ediyor.