İkinci el araç alımında gözle kontrol dönemi büyük ölçüde sona erdi. Alıcıların neredeyse tamamı, aracı satın almadan önce profesyonel ekspertiz raporu talep ediyor. Ancak bu güvence adımı, yüksek maliyeti nedeniyle taraflar arasında ciddi anlaşmazlıklara yol açıyor. Özellikle satıcının beyanı dışında ciddi bir mekanik ya da kaporta arızası tespit edildiğinde, ekspertiz ücretinin kimin tarafından karşılanacağı netlik kazanmıyor.
Taraflar Karşı Karşıya Geliyor
Alıcılar, beyan dışı arıza tespit edilmesi durumunda ekspertiz ücretinin satıcı tarafından ödenmesi gerektiğini savunuyor. Bazı ekspertiz firmaları da benzer görüşte olsa da, bu konuda açık bir yasal düzenleme bulunmaması nedeniyle sorunlar çoğu zaman tartışma ve gerginliğe dönüşüyor.
Sektör temsilcileri, bu anlaşmazlıkların zaman zaman sözlü tartışmaların ötesine geçerek kavgaya kadar uzandığını belirtiyor.
Hatalı ve Çelişkili Rapor Şikayetleri Artıyor
Bir diğer sorun ise ekspertiz raporlarının güvenilirliği. Bazı alıcılar, raporda yer almayan arızalar nedeniyle aracı satın aldıktan sonra yüksek tamir masraflarıyla karşılaştıklarını dile getiriyor. Hukukçular, hatalı veya eksik ekspertiz raporlarının dava süreçlerinde önemli bir ihtilaf konusu haline geldiğini ve sektörde standart eksikliği yaşandığını vurguluyor.
Mevcut “İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti” yönetmeliğinde bazı yükümlülükler tanımlanmış olsa da, ekspertiz ücretinin kim tarafından ödeneceği, ücretin kapsamı ve üst sınırına ilişkin net bir kamu tarifesi bulunmuyor.
Uzmanlar, araç alım-satımında kullanılan Takasbank benzeri güvenli ödeme modelinin, ekspertiz süreci için de hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
“Her 20 Araçtan 5’inde Beyan Dışı Sorun Çıkıyor”
Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre, yaklaşık her 20 araçtan 5’inde satıcının beyanı dışında bir sorun tespit ediliyor. Bu durumda alıcılar aracı satın almaktan vazgeçerken, yapılan ekspertiz için ödenen yüksek bedel yeni bir anlaşmazlık konusu oluyor.
Uzmanların gündeme getirdiği çözüm önerileri arasında, ekspertiz raporlarının yükleneceği ortak bir dijital portal kurulması da yer alıyor. Bu sistem sayesinde raporların plaka üzerinden görüntülenmesi, ekspertiz ücretinin ise satıcı tarafından araç bedeline dahil edilmesi öneriliyor.