Türkiye'nin komşusu İran, hem jeopolitik gelişmeler hem de ticari dengeler nedeniyle ekonomi gündeminin önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Yıllardır süren yaptırımlar ve son dönemdeki iç karışıklıklar, ülke ekonomisinde derin izler bıraktı. Bu durum, İran parasıyla ilgili aramaları da beraberinde getirdi. Ancak İran parasıyla ilgili en büyük muamma, resmiyette geçen para ile sokakta konuşulan paranın farklı olması. İşte ayrıntılar...
İRAN PARA BİRİMİ NEDİR?
İran İslam Cumhuriyeti'nin resmi para birimi 'İran Riyali'dir. Uluslararası piyasalarda 'IRR' koduyla işlem gören bu para birimi, İran Merkez Bankası tarafından basılıyor ve dolaşıma sokuluyor. Resmi evraklarda, bankacılık işlemlerinde ve devlet dairelerinde her zaman Riyal kullanılıyor. Ancak ülkeye giden turistlerin veya ticaret erbabının kafasını karıştıran durum, halkın günlük yaşamda kullandığı dilin farklı olması.
RİYAL VE TÜMEN ARASINDAKİ FARK NE?
İran'da çarşıda, pazarda veya takside 'Riyal' kelimesini duymak neredeyse imkansızdır. Halk, resmi para birimi olmamasına rağmen hesaplama kolaylığı sağladığı için 'Tümen' kavramını kullanır. Bu durum, paranın değerinden bir sıfır atılması mantığına dayanır.
Hesaplama şu basit formülle yapılıyor: 1 Tümen = 10 Riyal.
Yani bir ürünün fiyatı 10.000 Riyal ise satıcı '1.000 Tümen' talep ediyor. Bu ayrım, yabancıların alışveriş yaparken en çok zorlandığı konuların başında geliyor.
İRAN RİYALİ KAÇ TL? GÜNCEL KUR
1932 yılında tedavüle giren ancak özellikle 2010 sonrası ağırlaşan uluslararası ambargolarla ciddi değer kaybı yaşayan Riyal, dünyanın en değersiz para birimleri arasında gösteriliyor. Ekonomik izolasyon ve yüksek enflasyonun etkisiyle Türk Lirası karşısında da oldukça düşük bir seyir izliyor.
Piyasalarındaki son verilere göre 1 İran Riyali, 0,000043 Türk Lirası seviyesinden işlem görüyor. Bu oran, İran parasının alım gücündeki erimeyi ve ekonomideki yapısal sorunları sayısal olarak gözler önüne seriyor.