Kültür ve Sanat

Kurtuluş Savaşı’nda Yozgat: İsyanlar ve Direnişin Gölgesinde Bir Şehir

Yozgat, Kurtuluş Savaşı yıllarında doğrudan işgal yaşamamasına rağmen yaşanan isyanlar ve iç gelişmeler nedeniyle Milli Mücadele sürecinde kritik bir rol oynadı.

Abone Ol

Kurtuluş Savaşı döneminde Yozgat, Ankara merkezli 20. Kolordu’nun denetimi altında bulunuyordu.

Ancak dönemin yöneticileri olan Yozgat Mutasarrıfı Necip Bey ile Ankara Valisi Muhittin Paşa’nın Kuva-yı Milliye karşıtı tutumları nedeniyle şehirde direniş hareketleri başlangıçta yeterli düzeye ulaşamadı.

1919 yılında yaşanan gelişmeler sürecin yönünü değiştirdi. Muhittin Paşa’nın tutuklanması ve Necip Bey’in görevden alınmasıyla birlikte Yozgat’ta Milli Mücadele lehine yeni bir dönem başladı.

Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Yozgat’ta kuruldu

Anadolu genelinde olduğu gibi Yozgat’ta da örgütlenme süreci hız kazandı.

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Yozgat Şubesi kurularak başkanlığına Başçavuşzade Ahmet Efendi getirildi.

Yönetim kurulunda Müftü Hulusi Efendi ile Çapanoğlu ailesinden Edip ve Celal Bey de yer aldı.

Çapanoğlu İsyanı süreci etkiledi

Yozgat’ta yaşanan en önemli gelişmelerden biri ise Çapanoğlu İsyanı oldu.

Yönetim kadrosu içerisindeki anlaşmazlıklar ve fikir ayrılıkları, bu isyanın ortaya çıkmasında etkili oldu.

İsyan, Milli Mücadele sürecinde Kuva-yı Milliye güçlerini zor durumda bırakan gelişmeler arasında yer aldı.

Cumhuriyet döneminde Yozgat’ın idari yapısı

Yozgat, Cumhuriyet öncesinde “Bozok” adıyla anılan vilayetlerden biri olarak kayıtlarda yer aldı.

1927 yılında yapılan düzenleme ile ilin adı “Yozgat” olarak değiştirildi.

İlk dönemde Merkez, Akdağmadeni ve Boğazlıyan ilçeleri bulunan ilde, zamanla yeni ilçelerin kurulmasıyla idari yapı genişledi.

İlçe sayısı 14’e ulaştı

1928 yılında Sorgun’un ilçe olmasıyla birlikte ilçe sayısı arttı.

Daha sonraki yıllarda Çekerek, Şefaatli, Sarıkaya, Çayıralan ve Yerköy ilçeleri de idari yapıya dahil edildi.

1990 yılında çıkarılan kanunla Aydıncık, Çandır, Saraykent, Kadışehri ve Yenifakılı’nın ilçe olmasıyla birlikte Yozgat’ta ilçe sayısı 14’e ulaştı.

Yozgat’ın yerleşim yapısı

Günümüzde Yozgat’ta 14 ilçe, 22 belde ve toplam 36 belediye bulunmaktadır.

İl genelinde ayrıca 558 köy yerleşimi yer almaktadır.