Yılın ilk yarısına ait enflasyon verilerinin açıklanmasına kısa bir süre kala; SSK, Bağ-Kur, memur ve memur emeklilerinin alacağı zam oranlarına dair tahminler netleşiyor. Mayıs ve Haziran ayı enflasyon rakamlarının duyurulmasıyla kesinlik kazanacak olan 6 aylık enflasyon farkı öncesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Özgür Erdursun çok konuşulacak bir hesaplamaya imza attı.
TEMMUZ ZAMMI İÇİN MASADAKİ RAKAMLAR NELER?
Mevcut verilere göre, SSK ve Bağ-Kur emeklileri için dört aylık enflasyon farkı yüzde 14,64 olarak kesinleşti. Memur ve memur emeklileri için ise bu oran yüzde 10,5 seviyesinde bulunuyor. Mayıs ve Haziran aylarında beklentilerin paralelinde bir seyir izlenmesi durumunda, nihai zam tablosunun nasıl şekilleneceği de ortaya çıkıyor.
Önümüzdeki iki ayda aylık yüzde 1,5 civarında bir enflasyon gerçekleşmesi halinde, 6 aylık enflasyon farkı SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 18 bandına yaklaşacak. Aynı senaryoda memur ve memur emeklilerine yapılacak artışın ise yüzde 14 seviyelerinde kalacağı öngörülüyor. Ekonomi yönetiminin yıl sonu tahminlerinin tutması durumunda ise dönem sonu farklarının daha sınırlı kalabileceği belirtiliyor.
TEMMUZ DÖNEMİNDE EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI KAÇ TL OLACAK?
Halen uygulanmakta olan en düşük emekli aylığı 20 bin lira seviyesinde bulunuyor. Erdursun'un yaptığı hesaplamalara göre, Temmuz ayında gerçekleşecek oransal artışla birlikte en düşük emekli maaşı yaklaşık 23 bin 600 lira seviyesine ulaşacak.
Söz konusu artış trendinin devam etmesi halinde, en düşük aylığın 2027 yılının Ocak ayında ise 25 bin lira sınırına yaklaşması bekleniyor. Ancak uzmanlar, sadece oransal olarak yapılan bu artışların emeklilerin fiili alım gücünü korumaya yetmediğini, alım gücünü artırmak için daha köklü adımların atılması gerektiğini vurguluyor.
SEYYANEN ZAM HESABI: NEDEN 46 BİN LİRA OLMASI GEREKİYORDU?
Geçmiş dönemdeki uygulamalara dikkat çeken Erdursun, 2023 yılında memurlara verilen 8 bin 77 liralık seyyanen artışı hatırlattı. Bu tutarın sadece resmi enflasyon verileriyle güncellenmesi durumunda bile bugün çok farklı bir tablonon oluşması gerektiği ifade ediliyor.
Yapılan güncel hesaba göre, geçmişteki seyyanen artışın sadece TÜİK verileriyle güncellenmiş değeri Nisan sonu itibarıyla 26 bin 115 liraya denk geliyor. Bu doğrultuda, taban aylıkların asgari geçim standartlarına ulaşabilmesi için mevcut 20 bin liralık emekli aylığının aslında 46 bin 115 lira seviyesine yükselmiş olması gerektiği savunuluyor.
ALIM GÜCÜNÜN KORUNMASI İÇİN İNTİBAK ZAMMI YAPILACAK MI?
Mevcut emeklilerin büyük bir kısmının asgari ücretin altında gelir elde ettiğini belirten uzmanlar, sadece taban aylıkların değil, diğer tüm kademelerdeki emekli maaşlarının da yetersiz kaldığına işaret ediyor. Geçmiş yıllara kıyasla aynı mal ve hizmetlerin satın alınamaması, yapılan artışların reel enflasyonun gerisinde kaldığını gösteriyor.
Sorunun kalıcı çözümü için asıl odaklanılması gereken noktanın intibak düzenlemesi olduğu belirtiliyor. Prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve ödenen prim tutarlarına göre hakkaniyetli bir intibak düzenlemesi yapılmadığı sürece, Temmuz ayında yapılacak geçici artışların alım gücündeki erimeyi durduramayacağı ifade ediliyor.