Süreç, SGK’nın geri ödeme listesinde bulunmayan bir akıllı ilacı kullanan kanser hastasının açtığı dava ile başladı. İlk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi hastayı haklı bulurken, dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yapılan değerlendirmenin eksik olduğu gerekçesiyle kararı bozdu. Yüksek Mahkeme, kararında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına da atıfta bulunarak, hiçbir sınır gözetilmeksizin tüm ilaçların kamu tarafından karşılanmasının sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini riske atabileceğini vurguladı.
Geri Ödeme İçin Aranacak Temel Kriterler
Yargıtay, bir ilacın geri ödeme kapsamında değerlendirilmesi için aranması gereken temel kriterleri de sıraladı. Buna göre; ilacın klinik faz çalışmalarının tamamlanmış olması, hastanın sağlık durumuna ve genetik özelliklerine uygunluğunun ortaya konulması, tedaviye geçici değil kalıcı katkı sağlayacağının uzman hekimlerden oluşan bir kurul tarafından raporlanması ve SGK’nın hâlihazırda karşıladığı tedavi seçeneklerinin hasta açısından yetersiz kaldığının gösterilmesi gerekiyor.
SGK Eski Başmüfettişi Karakaş’tan Değerlendirme
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Sosyal Güvenlik Kurumu Eski Başmüfettişi İsa Karakaş, kararın hem hastalar hem de sosyal güvenlik sistemi açısından önemli sonuçlar doğuracağını söyledi. Karakaş, tedavi hakkının korunmaya devam ettiğini ancak bundan sonra her yeni ilacın otomatik olarak geri ödeme kapsamına alınmasının mümkün olmayacağını belirterek, "Hastaların dava sürecine gitmeden önce ilacın kendi sağlık durumlarına uygun olduğunu bilimsel verilerle desteklemeleri gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Kararın bir diğer yönünün ise kamu kaynaklarının daha kontrollü kullanılmasını sağlamak olduğunu belirten Karakaş, bilimsel dayanağı yeterince güçlü olmayan veya henüz deneme aşamasındaki tedavilere yönelik kontrolsüz harcamaların önüne geçilmesinin amaçlandığını kaydetti. Yeni kararın, özellikle yüksek maliyetli kanser ilaçlarına ilişkin açılacak davalarda mahkemeler için önemli bir referans oluşturması bekleniyor.