Tarihi Hititlere kadar uzanan Yozgat'ın kültürel hafızasında pek çok efsane, türkü, deyim ve atasözü yer alıyor. Bu kültürel mirastan birisi ise Gelin Kaya efsanesi. Tarihi kaynakların ve yöresel anlatıların ışığında derlenen bu olay, yüzyıllardır hüzünlü bir hikâyeye ev sahipliği yapıyor.
YOZGAT GELİN KAYASI NEREDE BULUNUYOR?
Efsaneye konu olan coğrafi oluşumlar, Yozgat merkezdeki Nohutlu Tepesi'nin arka kısmında konumlanıyor. Cehrilik olarak bilinen mevkideki bu kayalıklar, dışarıdan bakıldığında deveye binmiş bir gelin alayını andırıyor.
Yozgatlıların Gelin Kayası olarak adlandırdığı bu doğal silüetlerin ardından ise trajik bir hikâye yer alıyor.
KERVANA KANLI EŞKIYA BASKINI
Yöresel kaynakların aktardığı hikayeye göre, komşu köylerin birinden yola çıkan bir gelin alayı Cehrilik mevkiinden geçiş yapıyor. Ancak düğün kervanının yolu, bölgeyi mesken tutan silahlı eşkıyalar tarafından kesiliyor.
Saldırgan grubun asıl amacı, kervandaki gelini kaçırarak esir pazarında satmak olarak biliniyor. Gelin alayındaki erkekler ile eşkıyalar arasında çıkan şiddetli çatışma, kervanı savunanların hayatını kaybetmesiyle sonuçlanıyor.
TAŞA DÖNÜŞEN GELİN VE GÖKYÜZÜNE KARIŞAN DAMAT
Çatışmanın ardından eşkıyalar, kaçacak yeri kalmayan yeni evli çifti esir almak için harekete geçiyor. Kurtuluş umutlarının tamamen tükendiği o anlarda gelin ve damat, çaresizlik içinde son bir yakarışta bulunuyor.
Dilden dile dolaşan duada yer alan "Allah'ım bizi bu eşkıyaların eline düşürme, bizi ya taş et, ya kuş et" ifadeleri o an karşılık buluyor. Gelin, eşkıyalar ve kervandaki hayvanlar taşa dönüşürken, damat bir kuş olup gökyüzüne havalanıyor.
CEHRİLİK LALELERİ VE GÜVERCİNLERİN SIRRI
Hikayenin doğayla bütünleşen boyutu ise bu eşsiz andan sonra başlıyor. Taşa dönüşen gelinin çaresizlikle döktüğü gözyaşlarının aktığı topraklarda zamanla kırmızı lalecikler filizleniyor.
Günümüzde "Eğrice" olarak bilinen mayıs ayının ikinci haftasında "Cehrilik Laleleri" adıyla kıpkırmızı açan bu çiçekler, efsanenin canlı tanıkları olarak kabul ediliyor. Lalelerin açtığı dönemde gökyüzünde süzülen beyaz güvercinlerin ise, kuşa dönüşen o damadı temsil ettiğine inanılıyor.