Halk arasında "Dersini almış da ediyor ezber" olarak da bilinen Yozgat Sürmelisi hem ardında yatan hikayesi hem de ezgisiyle şüphesiz Yozgat'ın en güzel türkülerinden biri. Sadece Yozgat'ta değil 81 ilde çok dinlenen ve sevilen bu türkünün ardında yatan hikaye ise dinleyenleri derdinden etkiliyor. Peki, Yozgat Sürmelisi hikayesi ne? Sürmeli Bey kim? İşte Yozgat Sürmelisi sözleri ve hikayesi...
SÜRMELİ BEY KİMDİR VE YOZGAT SÜRMELİSİ HİKÂYESİ NASIL BAŞLADI?
Yozgat’ın kuruluş yıllarına dayanan efsaneye göre Sürmeli Bey, Bozok Yaylası’nın eşsiz doğasında sürülerini otlatan, yanık sesli bir Türkmen Yörük'üdür. Elinde kavalı, sırtında sazıyla Akdağmadeni ormanlarında dolaşan bu halk ozanı, gönlünü bir Türkmen beyinin ahu gözlü, ay yüzlü kızına kaptırır. Ancak kızın babası, kızını bir çobana vermeyi asla kabul etmez. Araya giren beyler ve ağalar babanın inadını kıramayınca, iki sevgilinin yolları sonsuza dek ayrılır.
Büyük bir üzüntü yaşayan Sürmeli Bey, sürüsünü bırakarak Beşçamlar Mevkii’nde inzivaya çekilir. Aşkını dağlara, taşlara ve ağaçlara anlatan ozan, bir gün Akdağlar’ın derinliklerinde kaybolur. Ondan geriye kalan tek şey ise dertli kavalından ve içli sazından süzülen o meşhur Sürmeli nağmeleridir.
YOZGAT SÜRMELİSİ’NİN ORTAYA ÇIKIŞINDAKİ SIR: SÜRMELİ KIZLARIN ÖYKÜSÜ
Bir diğer rivayet ise Sürmeli geleneğinin 19. yüzyıl sonlarından İkinci Cihan Savaşı’na kadar uzanan toplumsal yapıyla ilgisini ortaya koyuyor. O dönemlerde Yozgat’ın kapalı toplum yapısında genç kızlar, dışarı çıkarken feracelerinin içinde sadece sürmeli gözleri görünecek şekilde örtünürdü. Genç erkeklerin bu büyüleyici bakışlara bir anlık şahitliği, yüreklerde ömür boyu sürecek kara sevdaların ateşini yakardı. Bu sessiz aşklar ve çekilen hasretler, zamanla 96 beyitlik dev bir eser olan "Sürmeli" türkülerine dönüştü.
YOZGAT SÜRMELİSİ SÖZLERİ (DERSİNİ ALMIŞ DA EDİYOR EZBER)
Dersini almış da ediyor ezber
Dersini almış da ediyor ezber
Sürmeli gözlerin sürmeyi neyler
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim
Bu dert beni iflah etmez del'eyler
Bu dert beni iflah etmez del'eyler
Benim dert çekmeye dermanım mı var
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim
Kaşın çeymenlenmiş kirpik üstüne
Kaşın çeymenlenmiş kirpik üstüne
Havada bulutun ağdığı gibi
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim aman
Çiğ düşmüş de gül sineler ıslanmış
Çiğ düşmüş de gül sineler ıslanmış
Yağmurun güllere yağdığı gibi
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim aman
Yozgat'ı sel almış Soğluk'u duman
Yozgat'ı sel almış Soğluk'u duman
Sıtkınan severim ben seni inan
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim
Ölüpte mezara girdiğim zaman
Ölüpte mezara girdiğim zaman
Ben susayım kemiklerim söylesin
Aman, aman, aman, aman, aman ben yarelendim aman