Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bağlanan yetim ve dul aylıkları, sahte boşanma iddialarıyla sık sık gündeme geliyordu. İstanbul'da görülen bir davada, eski eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği için maaşı kesilen bir vatandaşın dosyası Anayasa Mahkemesi'ne taşındı. Milyonların gözü kulağı yüksek yargıdan gelecek habere çevrilmişken beklenen karar açıklandı. AYM, SGK'nın yaptığı kesintileri ve geçmişe dönük borç çıkarmasını yasal bularak iptal talebini oy birliğiyle reddetti. Peki, SGK maaş kesintisi ve iptal kararına dair yeni sürecin detaylarında neler var, kimler bu durumdan etkilenecek?
BOŞANDIĞI EŞİYLE BİRLİKTE YAŞAYANLARIN DUL VE YETİM AYLIĞI KESİLİR Mİ?
Sürecin fitilini İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesi ateşledi. Baktığı bir davada, 5510 sayılı yasanın ilgili maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatine varan yerel mahkeme, yüksek yargıya başvurdu. Başvuruda, SGK'nın eksik incelemeyle maaş kestiği, bunun özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği ve yargı bağımsızlığını zedelediği savunuldu. Ancak Anayasa Mahkemesi bu itirazı yerinde bulmadı. Yüksek mahkeme, kanunun son derece net olduğunu ve resmiyette boşanmasına rağmen eski eşiyle aynı çatıyı paylaşanların gelir veya aylıklarının kesilmesinde hukuka aykırı hiçbir durum bulunmadığını hükme bağladı.
SGK ÖDENEN PARALARI GERİYE DÖNÜK İSTEYEBİLİR Mİ?
Yüksek mahkemenin verdiği kararın en çok araştırılan ve merak edilen tarafı, sadece maaşların kesilmesiyle sınırlı kalmaması oldu. İnternette arama trendlerine giren "SGK haksız yere ödenen maaşı nasıl geri alır" sorusu da bu kararla kesin bir yanıt buldu. AYM, kurumun haksız yere ödediği paraları geriye dönük tahsil etmesindeki usul ve esasların belirgin olduğunu vurguladı. Bu işlemin mülkiyet hakkına yönelik yasadışı bir sınırlama sayılamayacağı, dolayısıyla SGK'nın ödediği paraları kuruşu kuruşuna geri alabileceği kesinleşti.
AYM İPTAL TALEBİNİ HANGİ GEREKÇELERLE REDDETTİ?
Karar metninde milyonlarca vatandaşı ilgilendiren oldukça dikkat çekici tespitler yer aldı. AYM, eş ve çocuklara bağlanan aylıkların asıl amacının, eş desteğinden yoksun kalan kişilere sosyal bir güvence sunmak olduğunu hatırlattı. Kağıt üzerinde boşanıp gerçek hayatta eski eşiyle yaşamayı sürdüren kişilerin, fiilen bu destekten mahrum kalmadığı ifade edildi. Yargı, hakkın kötüye kullanılmasını engellemek ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla bu uygulamanın şart olduğunu belirtti. Sosyal güvenlik sisteminin mali dengesini korumayı hedefleyen bu tarihi kararla birlikte iptal istemi tamamen ortadan kalktı.