Son günlerde artan güvenlik ihtiyaçları ve bölgesel gelişmeler, Türkiye'nin hava savunma sistemi olan Çelik Kubbe projesini yeniden gündeme taşıdı. Arama motorlarında sistemin ne zaman tam kapasiteyle devreye gireceği ve hangi tehditleri önleyebileceği yoğun bir şekilde sorgulanıyor. Ancak bilgi kirliliği nedeniyle Türkiye'nin 'Çelik Kubbe' projesi, İsrail'in 'Demir Kubbe' (Iron Dome) sistemiyle sıkça birbirine karıştırılıyor. Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen bu milli projenin detayları, hedefleri ve sahadaki son durumu hakkındaki kafa karışıklıklarını giderecek resmi bilgiler gün yüzüne çıktı.
ÇELİK KUBBE NEDİR, DEMİR KUBBE'DEN FARKI NE?
Öncelikle yaygın bir bilgi yanlışını düzeltmek gerekiyor: Çelik Kubbe, Rafael ve IAI firmaları tarafından üretilen ve 2011'den beri İsrail'de kullanılan 'Demir Kubbe' sistemi değildir. Çelik Kubbe, Türkiye'nin ASELSAN, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve MKE gibi yerli savunma sanayii devlerinin ortaklaşa geliştirdiği 'sistemler sistemi' olarak adlandırılan milli bir hava savunma ağıdır.
İsrail'in Demir Kubbe'si ağırlıklı olarak kısa menzilli roket ve havan mermilerini durdurmaya odaklanıyor. Türkiye'nin Çelik Kubbe'si ise çok alçak irtifadan en yüksek irtifaya kadar tüm hava savunma silahlarını, radarları ve komuta kontrol merkezlerini yapay zeka desteğiyle tek bir ağ altında birleştiren devasa bir entegrasyon projesi.
ÇELİK KUBBE TÜRKİYE'DE AKTİF Mİ, ÇALIŞIYOR MU?
'Çelik Kubbe şu an aktif mi' sorusunun yanıtı, projenin mimarisi gereği kademeli bir süreci işaret ediyor. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün de belirttiği üzere, Çelik Kubbe'yi oluşturan alt sistemlerin (KORKUT, HİSAR-A+, HİSAR-O+, SİPER gibi) birçoğu halihazırda Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde aktif olarak kullanılıyor ve görev yapıyor.
Ağustos 2024'te Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) tarafından resmi onayı verilen proje, bu mevcut ve yeni üretilecek sistemlerin aynı ağ üzerinde konuşturulması ve entegre edilmesi aşamasında. 2025 yılı itibarıyla bu entegrasyonun kademeli olarak sahaya yansıtılması planlanıyor. Yani sistemin parçaları aktif olarak vatan savunmasında çalışıyor, bu parçaları tek bir beyinde toplayacak olan 'Çelik Kubbe' ağının kurulumu ise hızla devam ediyor.
ÇELİK KUBBE HANGİ TEHDİTLERE KARŞI KORUMA SAĞLIYOR?
Çelik Kubbe, çok katmanlı yapısı sayesinde hava sahasına yönelebilecek hemen hemen her türlü tehdidi etkisiz hale getirme kapasitesine sahip olacak şekilde tasarlanıyor. Sistemin önleme hedefleri arasında şunlar yer alıyor:
- Seyir füzeleri ve balistik füzeler (SİPER Blok ürünleri ile)
- Savaş uçakları ve helikopterler
- İnsansız Hava Araçları (İHA) ve Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA)
- Kamikaze dronlar ve sürü İHA saldırıları
- Kısa menzilli roketler ve topçu mühimmatları
ÇELİK KUBBE'NİN TEKNİK VE STRATEJİK ÖNEMİ
Çelik Kubbe, yapay zeka destekli komuta kontrol merkezleri sayesinde tehditleri saniyeler içinde algılayıp sınıflandırıyor. Hedefin tespiti yapıldıktan sonra, en uygun irtifa ve menzildeki hava savunma silahı (örneğin alçak irtifada KORKUT veya GÖKDEMİR, yüksek irtifada SİPER) otomatik olarak seçilerek hedefe kilitleniyor. Tüm radarların ortak bir resim oluşturduğu bu sistem, Türkiye'nin hava sahasını aşılmaz bir kalkanla örtmeyi ve dışa bağımlılığı tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.