Küresel çapta olduğu gibi Türkiye'de de milyonlarca internet kullanıcısının bilgisayar ve telefonlarında yer edinen Sanal Özel Ağ (VPN) uygulamaları, Meclis'in yeni çalışma başlıklarından biri oldu. Son günlerde hız kazanan yasal düzenleme hazırlıkları, söz konusu servislerin tamamen kapatılmasından ziyade sıkı bir denetim mekanizmasına tabi tutulacağını gösteriyor. Özellikle 15 yaşından küçük kullanıcıların sanal dünyadaki hareketlerini sınırlandırmayı amaçlayan paket, siyasi arenada da tansiyonu yükseltti. Tasarının yasalaşma sürecinde yaşanan tıkanıklıklar ve tarafların yaklaşımları yavaş yavaş gün yüzüne çıkıyor.
E-DEVLET ONAYLI YENİ İNTERNET DÜZENİ
Hazırlanan yeni kanun taslağında VPN servislerine yönelik toptan bir yasaklama öngörülmüyor. Bunun yerine, hizmet sağlayıcıların Türkiye'nin yasal zeminine uygun hareket etmeleri ve sıkı bir kimlik doğrulama sürecinin işletilmesi amaçlanıyor. Küçük yaştaki vatandaşların korunması adına atılan bu adımda, yaş teyidinin doğrudan e-Devlet sistemi üzerinden yapılması planlanıyor.
MECLİS'TE MUHALEFET ENGELİ TARTIŞMASI
Kahramanmaraş'ta yaşanan saldırı sonrasında ivme kazanan yasa çalışmaları kapsamında AK Parti cephesi, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlayan teklife VPN denetimlerini de dahil etmek istedi. Üç maddeden oluşan bu ek metin muhalefet temsilcilerine sunulsa da beklenen uzlaşma sağlanamadı.
AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, yaşanan süreci değerlendirirken muhalefetin takındığı tavrı şu ifadelerle özetledi: “Bu tür durumlarda çocukların VPN üzerinden oyunlara devam etmesini engellemek için kısıtlama öngören ek maddeleri muhalefet desteklemediği için teklif metnine ekleyemeyeceğiz.”
"SÜREKLİ YOKLAMA İSTEYEREK YASAYI GECİKTİRİYORLAR"
Tasarıda yer alan çocukların sosyal medya erişimine yönelik kısıtlamalara da itiraz edildiğini vurgulayan Usta, karşı tarafın eleştirilerini şu sözlerle aktardı: “Özellikle 15 yaş altının sosyal mecralara girememesi ve dijital platformlardaki oyunlarla ilgili üç maddemiz var. ‘Bunları çekin’ diye ısrar ediyorlar. ‘özgürlükleri kısıtlıyorsunuz. Siz çocukları, gençleri sessizleştirme derdindesiniz. Tek tip insan yetiştirmek için böyle bir yasaklama getiriyorsunuz’ diye söylüyorlar. Israrla yasanın çekilmesini istediler. Sürekli yoklama isteyerek yasayı geciktiriyorlar”
ÜÇ MADDELİK TASLAKTA NELER VARDI?
Oyun platformlarına ve bu platformlara ulaşımı sağlayan VPN servislerine yönelik hazırladıkları taslağın detaylarını paylaşan AK Parti Grup Başkanvekili Usta, diyalog kapılarını açık tuttuklarını belirterek süreci şu şekilde anlattı: “Cuma gününden itibaren ben bununla ilgili çalışmayı yaptım. Muhalefetin tüm grup başkan vekillerine gönderdim. Oyun siteleri eğer kurala uymuyorlarsa yaptırım getirilmesi ve VPN’e ulaşımın engellenmesiyle ilgili üç maddelik bir düzenlemeydi. ‘Buna bakın varsa öneriniz, teklifiniz, açığız, getirin’ dedik. Madde eklenebilmesi için danışma kurulu kararı alarak imzalanması gerekiyordu ve bu üç maddeyi de ekleyelim istedik. Maalesef kabul etmediler.”
"BİR SONRAKİ PAKETTE HIZLICA YASALAŞTIRACAĞIZ"
Siyasi partilerin ortak imzası bulunmadığı için VPN maddelerinin danışma kuruluna taşınamadığını ifade eden Usta, konunun rafa kalkmadığının altını çizerek sözlerini şöyle noktaladı: “VPN düzenlemesi onlar onay vermediği için danışma kuruluna gelemiyor. Madde eklenebilmesi için bütün siyasi grupların destek ve imza vermesi gerekiyordu. Ancak vermediler. Bu durumda yasa teklifinin Meclis Genel Kurulu’ndan komisyona geri çekilmesi ve tekrar görüşülmesi gerekiyor ki o da zaman alır. Yani bu doğum izinlerini bekleyen çok kişi var, sosyal medyayla ilgili düzenlemeyi bekleyen çok insan var. VPN'le ilgili düzenlemeyi ise bir sonraki paketimizi hızlıca getirip yasalaştıracağız. Bunun hesabını da topluma vermeleri gerekir diye düşünüyorum.”