Veri Odaklı Denetim modelinin belkemiği olan MEVA (Mekânsal Veri Analizi), belediye rayiçlerini, kredi verilerini, internet ilanlarını, ekspertiz raporlarını ve tapu kayıtlarını çapraz şekilde analiz ederek mülklerin gerçek değerini yapay zeka ile tespit ediyor.
Değer Artış Kazancı Tuzağına Dikkat
Yozgat'ta mülk satın alanların en çok dikkat etmesi gereken konu, değer artış kazancı tuzağıdır. Evi alırken tapuda düşük rayiç bedel üzerinden işlem yapan bir kişi, bu taşınmazı beş yıl içinde gerçek piyasa fiyatından satmaya kalktığında, aradaki kâr farkı üzerinden devasa bir gelir vergisi ödemekle yüzleşiyor. Bu durum, satıcının kaçındığı vergi yükünün tamamen yeni alıcının üzerine yıkılması anlamına geliyor. Öte yandan, mülkün satın alınma tarihinden itibaren beş tam yıl geçmiş olması durumunda, söz konusu gayrimenkul bu vergiden yasal olarak muaf tutuluyor. Satıcılar, beş yıl dolmadan evlerini elden çıkarmak isterlerse, geçmişteki alım bedellerini pişmanlık dilekçesiyle gerçek değerine yükselterek bu büyük vergi yükünden kaçınabiliyorlar.
Cezalardan Kurtulmanın Yasal Yolları
Vergi dairesinden gönderilen ve üzerinde "İzaha Davet" yazmayan ilk SMS veya yazılar, Yozgatlı mükelleflere tanınan bir düzeltme fırsatıdır. Vergi Usul Kanunu kapsamındaki pişmanlık hükümlerinden yararlanmak isteyenlerin, dilekçe verdikten sonraki 15 gün içinde pişmanlık zammını ve eksik harcı ödemesi mecburidir.
-
İdarenin yapay zeka ile örneğin 5 milyon lira olarak tahmin ettiği bir değeri, sırf süreci kapatmak için itirazsız kabul etmek son derece tehlikelidir; çünkü bu durum, o rakamın hukuken kabulü anlamına gelir ve ileride daha kapsamlı gelir vergisi incelemelerinin önünü açar.
-
Yasal olarak idare, yalnızca yapay zeka çıktıları veya ilan platformu verilerine dayanarak ceza kesemez; banka dekontu gibi somut ve ispatlayıcı belgeler sunmak zorundadır.
-
Bu zorunluluk, Danıştay kararlarıyla açıkça hükme bağlanmıştır.