Tüketici fiyatlarında Eylül ayı itibarıyla yaşanan artış, piyasalarda sürpriz etkisi yarattı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı son verilere göre, Eylül ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) %3,23 oranında arttı. Bu oran, piyasa beklentisi olan %2,50’nin oldukça üzerinde gerçekleşti. Böylece yıllık TÜFE de yükselişini sürdürerek %33,29’a ulaştı. Aylık bazda en yüksek fiyat artışı %17,90 ile eğitim grubunda görülürken, konut grubunda yıllık bazda %51,36’lık artış dikkat çekti.
En büyük artış eğitim ve gıda kalemlerinde
Eylül ayı itibarıyla TÜFE’deki artış, temel harcama kalemlerinin büyük bölümüne yayıldı. 143 temel başlığın 113’ünde fiyat artışı kaydedildi. Bu da artışların sadece birkaç ürünle sınırlı kalmadığını, genele yayıldığını gösteriyor.
Aylık bazda en çok artış yaşanan gruplar şu şekilde:
-
Eğitim: %17,90
-
Gıda ve Alkolsüz İçecekler: %4,62
-
Ulaştırma: %2,81
-
Konut: %2,56
Yıllık bazda bakıldığında ise en yüksek fiyat artışı Konut grubunda görüldü. %51,36’lık artışla bu grup, yıllık enflasyona %7,85 oranında katkı sağladı. Bu durum, barınma maliyetlerinin tüketici üzerindeki yükünün arttığını açıkça ortaya koyuyor.
Çekirdek enflasyon da yüksek
TÜFE’nin yanı sıra çekirdek enflasyon göstergeleri de yukarı yönlü seyrini sürdürüyor. Enerji, altın, işlenmemiş gıda ve tütün ürünleri hariç hesaplanan çekirdek TÜFE yıllık bazda %32,86 ile oldukça yüksek bir seviyede. Bu durum, fiyat artışlarının sadece oynak kalemlerle sınırlı olmadığını, daha geniş bir enflasyonist baskının varlığını gösteriyor.
Üretici enflasyonu da hızlandı
TÜFE ile birlikte açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) de dikkat çekici artışlar içeriyor. Eylül ayında üretici fiyatları bir önceki aya göre %2,52 oranında artarken, yıllık bazda artış %26,59 olarak gerçekleşti. Özellikle üretim maliyetlerindeki artışın, önümüzdeki aylarda tüketici fiyatlarına da yansıması bekleniyor.
Öne çıkan üretici kalemleri:
-
Dayanıksız Tüketim Malları: %5,07 (aylık)
-
İmalat Sektörü: %2,79 (aylık)
Bu artışlar, üretici maliyetlerinin yükseldiğini ve bu baskının enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu gösteriyor.
Uzmanlar ne diyor?
Ekonomistler, enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesinin özellikle yıl sonu hedeflerini zora sokabileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca çekirdek enflasyondaki yüksek seyir, Merkez Bankası’nın sıkı para politikası duruşunu sürdürmesi gerekliliğine işaret ediyor.
Öte yandan, üretici fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye geçiş süreci henüz tamamlanmadığı için enflasyonist baskının birkaç ay daha sürebileceği öngörülüyor.