Yurtlu, benzer okuma hatalarının birçok yer adında da görüldüğünü vurguladı.
Osmanlıca Okuma Hataları Yer Adlarını Değiştirdi
Onomastik (ad bilimi) ve toponimik (yer adları bilimi) alanında çalışmalarını sürdüren Hakkı Yurtlu, ülke genelinde olduğu gibi Yozgat'taki il, ilçe, köy, kasaba ve mahalle adlarının da Osmanlıca okuyuşlardan kaynaklanan yanlışlıklar nedeniyle farklılaştığını kaydetti. Yurtlu, bu hataların başlıca olarak nokta işaretlerinin ihmali veya ilavesi, Arapçadan yapılan Osmanlıca değişiklikler (kef-k harfi, sağır nun) ve harflerin çift okunması (şedde) veya okunmaması gibi nedenlerle ortaya çıktığını aktardı.
Yurtlu: "Ülke genelinde olduğu gibi, Yozgat’taki; il, ilçe, köy, kasaba ve mahalle gibi yerleşim yeri adları Osmanlıca okuyuşlardan kaynaklanan yanlış ve hatalı okumalar nedeniyle farklılık arz etmektedir."
"Cebbar" Nasıl "Çapan"a Dönüştü?
Hakkı Yurtlu, en önemli örnek olarak "Çapan" kelimesini gösterdi. "Çapanoğulları" özelinde yapılan incelemeye göre, aile büyüğü Abdülcebbar'ın Arapça "Cebbar" ismindeki "b" harfinin çift (bb) okunması gerekirken tek okunmasıyla ("Cebar") ilk değişimin başladığı belirtildi. Ardından, sondaki "r" harfine nokta ilave edilerek "n" harfine dönüştürülmesiyle "Ceban" ve nihayetinde "Çapan" adının türetilmiş olmasının kuvvetli bir ihtimal olduğu ileri sürüldü.
Yurtlu, "Çapan" kelimesinin anlamına o dönem kaynaklarında pek rastlanmadığını, yazılı kaynaklarda ise "Cebbar", "çapan", "çapar" ve hatta "çopur" şeklinde farklı yazılıp okunduğunun görüldüğünü ifade etti. Araştırmacı yazar, sonuç olarak Abdülcebbar'dan gelen "Cebbaroğulları"nın, galat-ı meşhur (yaygın yanlış) ile "Çapanoğulları" olarak kullanılageldiği değerlendirmesinde bulundu.
