Yargıtay'ın farklı dosyalarda verdiği kararlar, ATM'de unutulan para veya kartı alan kişilerin sorumluluğu ile kartını kaybettikten sonra bankaya geç bildirim yapan müşterilerin kusur durumuna ilişkin önemli değerlendirmeler içeriyor.
Yüksek mahkeme, ATM uyuşmazlıklarında yalnızca bankanın veya müşterinin beyanını değil; kamera görüntüleri, banka işlem kayıtları, elektronik log kayıtları ve tarafların kusur durumunu da dikkate alıyor.
ATM'DE UNUTULAN PARAYI ALMAK SUÇ OLABİLİYOR
Yargıtay'ın yerleşik kararlarında, başka bir müşterinin ATM haznesinde unuttuğu paranın sahipsiz kabul edilemeyeceğine dikkat çekiliyor.
ATM'de kalan paranın alınması veya açık kalan işlem ekranından hesap sahibinin rızası dışında para çekilmesi, olayın özelliklerine göre hırsızlık ya da banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması kapsamında değerlendirilerek ceza soruşturmasına konu olabiliyor.
Bu nedenle ATM'den para çeken kişinin cihazın haznesinde kendisine ait olmayan bir para görmesi halinde parayı alıp kullanmak yerine bankaya bildirmesi önem taşıyor.
KARTINI ATM'DE UNUTANLAR DİKKAT
Yargıtay'ın kararlarında kartını ATM'de unutan veya ATM'nin kartı yutması nedeniyle kartına ulaşamayan müşterilerin de sorumlulukları ele alınıyor.
Kartın kaybolduğunun veya ATM'de kaldığının fark edilmesinin ardından bankaya gecikmeden bildirim yapılması gerekiyor.
Özellikle kartın kaybolması ile üçüncü kişilerin kartı kullanarak işlem yapması arasında uzun bir süre bulunması ve müşterinin zamanında bankaya bildirimde bulunmaması, somut olayın şartlarına göre müşterinin ağır kusurlu kabul edilmesine neden olabiliyor.
Böyle bir durumda ortaya çıkan zararın tamamının bankadan talep edilmesi mümkün olmayabiliyor.
“BANKA MI, MÜŞTERİ Mİ SORUMLU?” SORUSUNUN TEK BİR CEVABI YOK
ATM üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde yaşanan mağduriyetlerde sorumluluğun belirlenmesinde olayın nasıl gerçekleştiği büyük önem taşıyor.
Müşterinin kartını ve şifresini koruma yükümlülüğü bulunurken, bankaların da ATM'lerin teknik ve fiziki güvenliğini sağlama yönündeki yükümlülükleri değerlendiriliyor.
Bu nedenle kart kopyalama, ATM'nin para sıkıştırması veya sistem arızası gibi durumlarda bankanın kusuru bulunup bulunmadığı ayrıca inceleniyor. Müşterinin ağır kusurunun bulunmadığı ve zararın bankanın güvenlik veya teknik yükümlülükleriyle bağlantılı olduğu durumlarda bankanın sorumluluğu gündeme gelebiliyor.
ATM ARIZASINDA BANKANIN SORUMLULUĞU GÜNDEME GELEBİLİYOR
ATM'nin parayı kabul etmesine rağmen hesabı yansıtmaması, para sıkışması veya cihazın teknik arızası nedeniyle müşterinin zarar görmesi de Yargıtay'ın değerlendirdiği uyuşmazlıklar arasında bulunuyor.
Benzer şekilde ATM'ye yerleştirilen düzeneklerle kart bilgilerinin ele geçirilmesi gibi durumlarda bankanın gerekli güvenlik önlemlerini alıp almadığı önem taşıyor.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin değerlendirmelerinde bankaların güven kurumu niteliğine ve ATM'lerin teknik güvenliğine ilişkin yükümlülüklerine dikkat çekiliyor. Ancak her olayda sorumluluğun belirlenmesi için tarafların kusur durumunun ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
KAMERA VE ATM KAYITLARI DELİL OLARAK KULLANILIYOR
ATM'lerde yaşanan uyuşmazlıklarda kamera görüntüleri ve elektronik işlem kayıtları önemli deliller arasında yer alıyor.
ATM'nin hangi saatte kullanıldığı, işlemin nasıl gerçekleştiği, paranın cihazdan alınıp alınmadığı ve işlem sonrasında ATM'nin başında kimin bulunduğu gibi ayrıntılar kamera kayıtları ve banka sistemlerindeki log kayıtları üzerinden incelenebiliyor.
Bu kayıtlar, olayın yalnızca tarafların beyanları üzerinden değil, teknik veriler üzerinden de değerlendirilmesine imkan sağlıyor.
ATM'DE KARTINI UNUTAN NE YAPMALI?
ATM'de kartını unutan veya kartının cihaz tarafından yutulduğunu fark eden müşterilerin vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçerek kartı kullanıma kapattırması gerekiyor.
Kartın kaybolması, çalınması veya müşterinin bilgisi dışında bir işlem yapılması halinde bankaya derhal bildirim yapılması, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda da önem taşıyor.
Yargıtay'ın kararları, ATM mağduriyetlerinde hem müşterinin hem de bankanın sorumluluğunun olayın özelliklerine göre belirlendiğini gösteriyor. Bu nedenle “ATM'de param gitti, banka kesin öder” veya “kartı kaybeden her durumda tüm zarardan sorumludur” şeklinde genel bir sonuç çıkarmak mümkün değil.
