Yozgat'ta gilaburu Çandır, Çayıralan ve Boğazlıyan'da, özellikle dere kenarlarında ve sulak topraklarda yetişiyor. Ekimin ilk günlerinde dallardan toplanmaya başlanan taneler, yabancı maddelerden ayıklandıktan sonra bidonlarda dinlenmeye bırakılıyor. Bekleyiş, meyvenin kendine has buruk tadını kırmak için. Bu sürenin sonunda suyu sıkılıp içiliyor ya da tanesi meyve olarak sofraya geliyor.
Yöredeki alım işletmesinin sahibi Mustafa Kır'ın ANKA'ya verdiği bilgiye göre bölgede yılda yaklaşık 30 ton gilaburu toplanıyor. Komşu Sivas'ın Gemerek ilçesinde yetişen gilaburu ise 2017'de Gemerek Kaymakamlığının girişimiyle coğrafi işaret almıştı.
"GEÇEN SENE 900 LİRADAN VERMİŞTİM"
İHA'ya konuşan Çandırlı bir üretici, hasadın ekimin başında başlayıp ayın ortasına kadar sürdüğünü, meyveyi isteyenlere sattığını anlattı. Fiyatı ve ürünün suya, kış şartlarına bağlı olduğunu üretici şöyle anlattı:
"Ben fiyatını uygun veriyorum. 1.000 liradan veriyorum. Bir bidonu 8 kilo. Geçen sene 900 liradan vermiştim. Bu sene de 1.000 liradan veriyorum. Su yoktu. Bu, su olmadığı zaman olmaz. Bir de soğuk alma durumu oluyor kış şartlarında. Hasat 10. ayın 1'i ile 10'una kadar, 15'ine kadar devam eder."
Gilaburunun nasıl hazırlandığını da adım adım sıralayan üretici, "Bu haliyle yıkarız biz. Bidonlara koyarız. Biz öyle satarız. Sonra da suyunu koyarız. Ama bu 2 ay, 3 ay sonra olgunlaşır. Ondan sonra suyunu sıkıp rahatça içilebilir. Kimileri şeker de atıp içiyor. Kimileri de şekersiz içiyor" dedi.
Meyveyi kimlerin aldığını da anlatan üretici, "Biz bunları isteyenlere satıyoruz. Genellikle böbrek hastaları gelip alıyorlar" dedi. Her yıl İstanbul'dan gelen bir alıcısı olduğunu söyleyen üretici, "Şahsın çocuğu rahatsızmış. Her yıl ona veriyorum. Suyunu da içiyor" diye konuştu.
ANKA'nın görüştüğü Çandırlı üretici, gilaburuyu kendi bahçesinde yetiştirdiğini ve bahçesinden 2 bin 300 kilo ürün çıktığını söyledi.
"ADI ÜSTÜNDE BURUK GİLABURU"
Çandır'da kurdukları tesiste bölgedeki çiftçilerden gilaburu alan Mustafa Kır, meyveleri temizleyip ayıkladıktan sonra bidonlara doldurduklarını, sulayıp kendi mahzenlerinde beklettiklerini söyledi. Taze gilaburunun neden hemen satılmadığını Kır şöyle açıkladı:
"Şu anda bu gilaburu yenir mi? Yenir. Ama bilen yer, adı üstünde buruk gilaburu. Buruk bir tadı olduğu için çok insanlar beğenmiyor bu mevsimde. Onun için biz 2 ay gibi bir süre beklettikten sonra satışa sunuyoruz. Su olarak da sunuyoruz. Böyle meyve olarak da sunuyoruz."
"BU SENE MEYVE BOL"
Kır'ın anlattığına göre geçen yıl dere boylarında hiç gilaburu olmadı, bu yıl ise meyve bol. Meyvenin alıcısı yalnız Yozgat'ta değil. Kır, ANKA'ya yaptığı açıklamada "Ankara, İstanbul, İzmir'den bilenler arıyorlar. Onlara kargoyla gönderiyoruz" dedi. Yöredeki Sıla-ı Rahim buluşmasında da gilaburu ikram edilip satıldığını aktaran Kır, Avrupa'da yaşayan Yozgatlıların memlekete geldiklerinde yöresel ürünlere ilgi gösterdiğini belirtti.
Kır, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bu sene çok şükür var. Bu sene meyve bol. İnşallah fiyat da ona göre uygun olacaktır. Arkadaşlara tavsiye ederim."
