Diyarbakır’da son günlerde yeniden gündeme gelen Türkçe-Kürtçe trafik ve yönlendirme tabelaları, sosyal medyada ve bazı siyasi açıklamalarda yeni bir uygulama gibi değerlendirildi. Ancak yapılan incelemeler, söz konusu tabelaların yakın zamanda yerleştirilmediğini ortaya koydu.
Benzer şekilde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Zazaca için hazırlanan güncel öğretim programı da yeni bir seçmeli ders uygulaması gibi yorumlandı. Oysa Zazaca, Yaşayan Diller ve Lehçeler kapsamında 2012 yılından bu yana seçmeli olarak okutuluyor.
Diyarbakır’daki Çift Dilli Tabelalar Ne Zaman Konuldu?
Diyarbakır’daki bazı yönlendirme tabelalarında Türkçenin yanı sıra Kürtçe ifadelerin kullanılması yeni bir gelişme değil.
Yapılan incelemelerde, kentteki çift dilli tabelaların 2014 yılından bu yana kullanıldığı bilgisine ulaşıldı. Bazı tabelaların geçmiş yıllarda kayyum dönemlerinde kaldırıldığı, daha sonra yeniden yerleştirildiği yönünde de haberler bulunuyor.
Dolayısıyla son dönemde sosyal medyada dolaşıma giren ve tabelaların yeni yerleştirildiğini öne süren paylaşımlar gerçeği yansıtmıyor.
Teyit tarafından yapılan araştırmada da bazı tabela görsellerinin yıllar öncesine ait olduğu ve Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi yetkililerinin söz konusu tabelaların 10 yıldan uzun süredir kullanıldığını doğruladığı aktarıldı.
Kürtçe Tabelalar Yeni Çözüm Sürecinin Sonucu mu?
Çift dilli tabelaların yeni çözüm sürecinin ardından ortaya çıktığı yönündeki değerlendirmeler de tartışmanın önemli başlıklarından biri oldu.
Bazı siyasi açıklamalarda tabelalar yeni bir gelişme olarak değerlendirilirken, uygulamanın geçmişinin çok daha eski olduğu görülüyor.
Türkiye'de farklı dillerin Türkçeyle birlikte kullanıldığı yönlendirme tabelaları da yalnızca Diyarbakır'da bulunmuyor. Farklı kentlerde yabancı dillerin veya yerel dillerin yönlendirme ve bilgilendirme amaçlı kullanıldığı örnekler bulunuyor.
Zazaca Seçmeli Ders Yeni Bir Uygulama Değil
Benzer bir tartışma Zazaca seçmeli ders üzerinden yaşandı.
Milli Eğitim Bakanlığı, ortaokullarda Yaşayan Diller ve Lehçeler kapsamında okutulan Zazaca için müstakil bir öğretim programı hazırladı. Bu değişiklik bazı çevreler tarafından yeni çözüm süreciyle bağlantılı yeni bir uygulama olarak yorumlandı.
Ancak Zazacanın seçmeli ders kapsamında okutulması 2012 yılından beri devam ediyor.
Son düzenleme ise mevcut seçmeli dersin öğretim programının yeniden hazırlanması niteliğinde.
Aynı Düzenleme Başka Diller İçin de Yapıldı
Zazaca öğretim programındaki değişikliğin yalnızca bu dile yönelik olmadığı da dikkat çekiyor.
Aynı kapsamda Abazaca, Adigece, Arnavutça ve Lazca gibi farklı diller için de öğretim programlarında düzenlemeler yapıldığı ifade ediliyor.
Bu nedenle yapılan değişikliğin yalnızca yeni çözüm süreci bağlamında değerlendirilmesinin, düzenlemenin mevcut eğitim uygulamasındaki geçmişini gözden kaçırabileceği belirtiliyor.
Tabelalar ve Zazaca Dersinde Gerçek Ne?
Ortaya çıkan bilgiler, iki konunun da kamuoyunda yeni uygulamalar gibi tartışılmasına rağmen geçmişinin daha eski olduğunu gösteriyor.
Diyarbakır’daki Türkçe-Kürtçe tabelalar yaklaşık 12 yıldır kullanılıyor. Zazaca seçmeli ders uygulaması ise 14 yıldır eğitim sisteminde bulunuyor.
Dolayısıyla bu uygulamaların yeni çözüm sürecinin ardından ilk kez hayata geçirildiği yönündeki değerlendirmeler, mevcut tarihsel arka planla örtüşmüyor.
Öte yandan tabelaların geçmiş yıllarda kaldırılıp yeniden yerleştirilmesi gibi gelişmeler nedeniyle uygulamanın dönemsel olarak değişiklik gösterdiği de dikkate alınmalı.
