Türkiye’de ev kadınlarının emeklilik hakkına ilişkin tartışmalar yeniden hız kazandı. Uzun süredir gündemde olan ve özellikle “25 yıl evli kadınlara emeklilik” başlığıyla öne çıkan iddialar, kamuoyunda merak konusu oldu. Konuya ilişkin henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmazken, yeni bir sosyal güvenlik modeli üzerinde çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.
Kamuoyunda sıkça dile getirilen “25 yıl evli olan kadınlara emeklilik hakkı” iddiasına ilişkin resmi bir düzenleme bulunmuyor. Mevcut sistemde yalnızca evlilik süresi, emeklilik için yeterli kriter olarak kabul edilmiyor.
Emeklilik hakkı kazanabilmek için belirli yaş ve prim gün şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor. Bu nedenle yalnızca evli olmak ya da uzun süre evli kalmak, mevcut mevzuata göre emeklilik için yeterli olmuyor.
Yeni modelde devlet destekli sistem öne çıkıyor
Gündemdeki yeni modelde en dikkat çeken başlık, devlet destekli prim sistemi oldu. Bu sistemde ev kadınlarının isteğe bağlı sigorta kapsamında sisteme dahil edilmesi ve ödenecek primlerin bir kısmının devlet tarafından karşılanması planlanıyor.
Bu model ile birlikte:
- Prim yükünün azaltılması
- Daha fazla kadının sisteme dahil edilmesi
- Sosyal güvenceye erişimin kolaylaştırılması
hedefleniyor.
Kimler yararlanabilecek?
Yeni sistemin hayata geçirilmesi halinde özellikle:
- Çalışma hayatına katılamayan kadınlar
- Sigorta primi ödeyemeyen ev hanımları
- Gelir düzeyi düşük bireyler
kapsama alınabilecek.
Ayrıca sistemin, bölgesel ve sosyoekonomik farklılıklar dikkate alınarak uygulanması planlanıyor.
Çocuk sahibi kadınlara ek haklar gündemde
Yeni model kapsamında çocuk sahibi kadınlar için de bazı avantajların gündeme geldiği belirtiliyor. Doğum sayısına göre prim günlerinin artırılması veya emeklilik yaşının esnetilmesi gibi alternatiflerin değerlendirildiği ifade ediliyor.
Bu düzenlemelerin hayata geçirilmesi durumunda, çocuk bakımı nedeniyle çalışma hayatından uzak kalan kadınların sisteme dahil edilmesi kolaylaşacak.
Mevcut sistemde hangi haklar var?
Henüz yeni düzenleme yürürlüğe girmemiş olsa da mevcut sistemde ev kadınları için bazı imkanlar bulunuyor:
- İsteğe bağlı sigorta: Prim ödeyerek emeklilik hakkı kazanılabiliyor
- Doğum borçlanması: Çalışılmayan süreler prim gününe eklenebiliyor
Ancak bu sistemlerde tüm prim yükü birey tarafından karşılandığı için uygulamada zorluklar yaşanabiliyor.
Gözler yeni düzenlemede
Ev kadınlarına yönelik emeklilik sistemiyle ilgili çalışmaların ilerleyen süreçte netleşmesi bekleniyor. Devlet destekli yeni modelin hayata geçirilmesi durumunda, sosyal güvenlik sisteminde kapsamlı bir değişim yaşanabileceği ifade ediliyor.
