SGK, sadece sigortalılık ve emekliliği iptal etmekle kalmıyor; sahte sigortalılık nedeniyle bağlanan emekli maaşları kesiliyor ve bugüne kadar ödenen tüm tutarlar faiziyle birlikte geri talep ediliyor. Ayrıca, söz konusu kişiler tarafından kullanılan sağlık hizmetlerinin bedeli de ilgili kişilerden tahsil ediliyor.
Yapay Zeka ile Tespit
Kurum, uzun yıllardır yürüttüğü proje kapsamında milyonlarca veriyi analiz ediyor. Yapay zeka algoritmaları, sigortalıların fiilen çalışıp çalışmadığını tek tek tespit ediyor. 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yeri mercek altına alınırken, şüpheli görülen iş yerleri hızla denetim kapsamına alınıyor. Bu sayede yıllarca süren incelemeler artık çok daha kısa sürede tamamlanabiliyor.
Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, son fazlarda ortaya çıkan tablo oldukça çarpıcı:
- 15. Faz: 128 sahte iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı tespit edildi; 487,5 milyon TL kamu zararı belirlendi.
- 16. Faz: 195 sahte iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı bulundu; 1,27 milyar TL’lik zarar hesaplandı.
- Genel Toplam: 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirim yapılan 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
“Hatır Sigortası” Ağır Sonuçlar Doğuruyor
Kurum yetkilileri, halk arasında “hatır sigortası” olarak bilinen fiili çalışma olmadan yapılan sigorta girişlerinin ağır sonuçlar doğurduğunu belirtiyor. SGK mevzuatına göre sigortalılığın geçerli sayılabilmesi için kişinin gerçekten fiilen çalışıyor olması şart.
Bu yöntemle emekli olan kişiler, maaşlarını kaybederken bugüne kadar aldıkları ödemeler ve sağlık giderleri faiziyle geri talep ediliyor. Ayrıca, sahte sigortalılık sistemini kuran iş yerleri hakkında adli süreç başlatılıyor.
SGK yetkilileri, “Hatır sigortası yaptıranlar kendilerini ciddi bir riske atıyor. Sadece emekli maaşlarını kaybetmekle kalmayacak, aynı zamanda sağlık hizmetleri ve diğer ödemeler de geri alınacak” uyarısında bulundu.
Binlerce Sahte İş Yeri Ortaya Çıktı
Denetimlerde bugüne kadar 3 bin 273 sahte iş yeri tespit edildi. Bu iş yerleri üzerinden yapılan sahte sigorta bildirimleri, yüzbinlerce kişinin sigortalılık ve emeklilik işlemlerinin iptal edilmesine yol açtı.
SGK, sahte sigortalılık ve iş yeri bildirimlerinin önlenmesi için denetimleri dijital ve yapay zekaya dayalı sistemlerle sürekli olarak artırmayı planlıyor. Kurum yetkilileri, vatandaşları fiilen çalışılmadan yapılan sigortalılık kayıtlarına karşı uyardı ve gerçek çalışma koşullarının önemini bir kez daha vurguladı.
Sonuçolarak, sahte sigortalılık ve “hatır sigortası” uygulamalarıyla maaş alanlar için geri dönüşü olmayan mali ve hukuki sonuçlar doğuyor. SGK, bu tür usulsüzlükleri engellemek için dijital denetimlerini artırmaya devam edecek.
