Türkiye'de 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan düzenleme, 1 Kasım'da yürürlüğe giriyor. Yeni sistemle 15 yaşını doldurmayan çocuklar sosyal medya hesabı kullanamayacak, 15-18 yaş grubundakiler ise e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapacak. Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027'ye kadar süre tanınırken, Yozgat'taki aileleri de yeni bir süreç bekliyor. Peki, çocukların hesapları ne olacak, ebeveynler nasıl hareket etmeli? Yozgat Bozok Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Betül Sabahçı, gazetemize yaptığı özel açıklamalarda düzenlemenin aileler açısından gündeme getirdiği soruları değerlendirdi.
SOSYAL MEDYA YASAĞI NASIL UYGULANACAK?
Yeni yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmayan çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak. Sosyal medya kullanabilecek 15-18 yaş grubundakiler ise e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapacak.
Sistem, e-Devlet'te oluşturulan yaş doğrulama belirteciyle işleyecek. Bu belirteç, kullanıcının 15 ve 18 yaş sınırlarını geçip geçmediğini gösterecek.
15-18 yaş grubundaki çocukların hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve herkese açık hâle getirilemeyecek. Bu hesaplardan canlı yayın yapılamayacak, ekran görüntüsü alınamayacak ve takipçi listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek.
Ebeveynler ise geliştirilecek kontrol araçlarıyla çocuklarının kullanım süresini, hesap ayarlarını ve ücretli işlemlerini denetleyebilecek. Yaş doğrulaması yapılmayan mevcut hesaplara 31 Mart 2027'ye kadar süre tanınacak.
DOÇ. DR. SABAHÇI: YASAKLAMAK YERİNE BİLİNÇLENDİRMELİYİZ
Düzenlemeyi çocukların dijital alışkanlıkları açısından değerlendiren Doç. Dr. Betül Sabahçı, yasakların tek başına yeterli olmayabileceğini söyledi.
Sabahçı, "Ben çocukları bilinçlendirmekten yanayım. Medya okuryazarlığı çok önemli bir ders. Ben öğrencilerime hep söylerim, bu ders hayat kurtaran bir ders" ifadelerini kullandı.
Medya okuryazarlığının ilkokuldan itibaren zorunlu ders olması gerektiğini savunan Sabahçı, çocukların karşılaştıkları içerikleri sorgulamayı ve doğru bilgiyi araştırmayı öğrenmesi gerektiğini belirtti.
Telefon kullanım yaşının üç yaşına kadar düştüğünü ifade eden Sabahçı, dijital farkındalık eğitiminin okul öncesinde başlamasını önerdi.
ÇOCUĞUNUZ SOSYAL MEDYA HESABI AÇMAK İSTERSE NE YAPMALISINIZ?
Ailelerin çocuklarının sosyal medya kullanımında aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirten Sabahçı, özellikle kişisel bilgilerin paylaşılması konusunda uyardı.
Sabahçı, 10 yaşından önce çocukların sosyal medya hesabı bulunmaması gerektiğini savunurken, daha büyük çocukların da ebeveyn gözetiminde hareket etmesini önerdi.
Çocukların fotoğraf, video ve kişisel bilgi paylaşımlarının takip edilmesi gerektiğini söyleyen Sabahçı, ebeveynlerin yalnızca yasak koymak yerine riskleri örneklerle anlatmasının daha etkili olacağını vurguladı.
SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞINA KARŞI NE YAPILMALI?
Çocukların ekran başında geçirdiği sürenin kontrol edilmesi gerektiğini belirten Sabahçı, günlük kullanım sürelerinin kaydedilmesini tavsiye etti.
Günde dört saatten fazla sosyal medya kullanımını bağımlılık açısından riskli gördüğünü ifade eden Sabahçı, ailelerin belirli zaman sınırları oluşturmasını önerdi. Bununla birlikte kullanım süresi tek başına bağımlılık tanısı anlamına gelmiyor.
Sosyal medyayı tamamen bırakmanın bilinçli kullanıcı olmak anlamına gelmediğini söyleyen Sabahçı, doğru içeriklerin uygun sürelerle takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Sabahçı, ailelere yönelik mesajını şu sözlerle tamamladı:
"Medya okuryazarlığı bir güçtür ve medya okuryazarlığı ile kontrol gücü medyada değil, bizlerde olur."
