Yoğun stres altında düşünmek neden zorlaşır sorusuna yanıt arayan bilim insanları, beynin hafıza mekanizmasını inceledi. Science Advances dergisinde yayımlanan Hamburg Üniversitesi merkezli çalışma, baskı anlarında beynin nasıl davrandığını gün yüzüne çıkardı. Sınav veya kritik iş görüşmesi anlarında insanların bildiklerini yeni durumlara uyarlayamamasının temelinde basit bir hafıza kaybı yatmıyor. Bulgulara göre beyin, bu tip yüksek kaygı anlarında bile yeni bilgileri öğrenmeyi sürdürüyor.
Eski bilgilerle yeni verileri birleştirerek mantıksal çıkarım yapma aşamasına gelindiğinde ise asıl problem başlıyor. Uzmanlar bu durumu, farklı deneyimleri tek bir bilgi ağı içinde birleştirme sürecinin aksaması olarak tanımlıyor.
HİPOKAMPUS BİLGİLERİ KOPUK KAYDEDİYOR
Araştırmacılar, herhangi bir nörolojik veya psikiyatrik rahatsızlığı bulunmayan 121 sağlıklı yetişkinin katıldığı deneyde fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) teknolojisini kullandı. Laboratuvar ortamında iki gruba ayrılan katılımcıların yarısına baskı oluşturan görevler verilirken, diğer yarısı rahat koşullardaki testleri çözdü. İlk aşamada öğretilen görsel eşleştirmelerin ardından verilen yeni görsellerle, doğrudan öğretilmeyen bilgiler arasında bağ kurma yetenekleri izlendi.
Hafızadan sorumlu hipokampus bölgesindeki işleyiş farklılığı, deneyin merkezini oluşturdu. Stres yaşayan bireylerde, yeni veriler öğrenilirken eski anıların daha az yeniden etkinleştiği saptandı. Böylece zihin, birbiriyle ilişkili bilgileri bütüncül bir ağ halinde işlemek yerine tamamen bağımsız anılar şeklinde depoluyor.
Bilim insanları araştırmanın yalnızca kısa süreli akut stres koşullarını kapsadığını hatırlatıyor. Kronik stresin etkilerine dair kesin bir yargıya varılamayacağı eklense de, kısa süreli baskı anlarında bile mantıksal bağ kurma becerisinin köreldiği net şekilde görülüyor.
