Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) belirlediği yeni düzenlemeler, tasarruf finansman sektöründe hem müşterileri hem de şirketleri ilgilendiren önemli değişiklikler getiriyor.
Tasarruf finansman şirketleri aracılığıyla konut, otomobil veya iş yeri sahibi olmak isteyen müşteriler belirli bir finansman tutarı üzerinden sözleşme yapıyor. Sistem kapsamında hizmet bedeli alınırken, belirlenen ödeme planına göre taksitler ödeniyor.
1 Ekim'de yürürlüğe girecek düzenlemeyle birlikte sözleşme sayıları ve finansman tutarları için yeni sınırlar uygulanacak.
Bir Kişi En Fazla İki Aktif Sözleşmeye Sahip Olabilecek
Yeni dönemin en dikkat çeken değişikliklerinden biri, bir kişinin aynı anda sahip olabileceği tasarruf finansman sözleşmelerine getirilen sınır olacak.
Buna göre bir kişi aynı anda bir taşıt finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Buna ek olarak bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi bulunabilecek.
Böylece bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif tasarruf finansman sözleşmesi sayısı en fazla iki olacak.
Yeni sistemle aynı kişinin birden fazla araç için ayrı ayrı taşıt finansmanı sözleşmesi yapmasının da önüne geçilecek.
Taşıt ve Konut Finansmanında Üst Limit Değişiyor
Yeni düzenlemeyle tasarruf finansman sözleşmelerinde uygulanacak üst limitler de yeniden belirleniyor.
Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira olarak uygulanacak.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olacak.
Ayrıca aynı kişi veya risk grubuna ait tasarruf finansman sözleşmelerinin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.
Bu düzenlemeyle farklı sözleşmeler üzerinden oluşturulan toplam finansman tutarının da belirlenen limitin üzerine çıkması engellenecek.
Tasarruf Şirketlerinin Fon Kullanımına Yeni Kurallar
Yeni dönem yalnızca müşterilerin sözleşme şartlarını değiştirmiyor. Tasarruf finansman şirketlerinin fon havuzlarında ve şirket hesaplarında bulunan paraların nasıl değerlendirileceğine ilişkin de yeni kurallar getiriliyor.
Şirketler, söz konusu kaynakları belirlenen düşük riskli ve likit finansal araçlarda değerlendirebilecek.
Bu kapsamda katılım bankalarında açılan Türk lirası cinsinden özel cari veya katılma hesapları, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsinden yurt içi kira sertifikaları ile belirli risk seviyesindeki katılım esaslı yatırım fonları kullanılabilecek.
Böylece tasarruf fon havuzlarında biriken kaynakların daha riskli yatırım araçlarına yönlendirilmesinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Nemasız Bekleyen Tutarlar İçin de Sınır Getiriliyor
Fon havuzlarında herhangi bir getiri sağlamadan bekleyen paralar için de yeni bir uygulama başlayacak.
Günlük getirisi olmayan bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması gerekecek.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan paralar ise takip eden günün hesaplamasına dahil edilecek.
Bu düzenlemeyle fon havuzlarında uzun süre boyunca nemasız şekilde bekleyen kaynakların belirli bir seviyenin üzerinde tutulmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yüksek Tutarli Sözleşmeler İçin Yeni Eşik
Tasarruf finansman sisteminde yüksek tutarlı kabul edilen sözleşmeler için uygulanan parasal eşikler de değişiyor.
Daha önce 2 milyon 509 bin 800 lira olan yüksek tutarlı sözleşme sınırı 5 milyon liraya yükseltilecek.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise daha önce 6 milyon 274 bin 500 lira olan eşik 12 milyon 500 bin liraya çıkarılacak.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içerisindeki payı ise yüzde 5 ile sınırlandırılacak.
1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için geçiş süreci uygulanacak. Bu şirketlerde yüksek tutarlı sözleşmelerin oranı 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak. Sonrasında yüzde 5'lik genel sınır geçerli olacak.
Tasarruf Finansman Sistemi Nasıl İşliyor?
Tasarruf finansman sisteminde müşteriler, satın almak istedikleri konut, otomobil veya iş yeri için belirlenen finansman tutarı üzerinden sözleşme yapıyor.
Sistem kapsamında finansman tutarına bağlı olarak hizmet bedeli alınırken, müşterinin ödeme planına göre peşinat ve taksit ödemeleri gerçekleştiriliyor.
Bunun yanında tapu harcı, ipotek bedeli ve araç devir işlemlerindeki noter ücretleri gibi resmi masraflar da ayrıca ödeniyor.
Örneğin 1 milyon liralık bir otomobil için yüzde 7 hizmet bedeli üzerinden hesaplama yapıldığında hizmet bedeli 70 bin lira oluyor.
1 milyon liralık araç için hazırlanan örnek bir ödeme planında finansmanın 450 bin liralık bölümü karşılandıktan sonra kalan 550 bin liralık tutar şirket tarafından sağlanabiliyor. Bu tutarın tamamının tek seferde ödenmesi gerekmeyebiliyor; ödeme planına göre taksitlendirme yapılabiliyor.
Vade Uzadıkça Aylık Taksit Düşüyor
Tasarruf finansman sisteminde otomobil için vade süresi 60 aya kadar çıkabilirken, konut finansmanında 120 aya kadar ödeme planı uygulanabiliyor.
1 milyon liralık otomobil üzerinden yapılan örnek hesaplamada aylık ödemeler vade süresine göre şöyle değişiyor:
-
12 ay: Yaklaşık 83 bin 333 lira
-
24 ay: Yaklaşık 41 bin 666 lira
-
36 ay: Yaklaşık 27 bin 777 lira
-
48 ay: Yaklaşık 20 bin 833 lira
-
60 ay: Yaklaşık 16 bin 666 lira
Vade süresi uzadıkça aylık ödeme tutarı azalırken, finansmanın kullanılabileceği tarih ve diğer şartlar tercih edilen tasarruf planına göre değişebiliyor.
1 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle tasarruf finansman sektöründe sözleşme sayıları, finansman limitleri, fonların değerlendirilmesi ve yüksek tutarlı sözleşmelere ilişkin kurallar yeniden şekillenecek.
