Türkiye genelinde gıda fiyatlarındaki artışa karşı devreye alınan karekodlu ürün künyesi sistemi tartışma konusu oldu. Sebze ve meyve reyonlarında zorunlu hale getirilen uygulamanın bazı marketlerde ya çalışmadığı ya da eksik bilgiler içerdiği öne sürüldü. Tüketicilerin ürünün üretim süreci, maliyet kalemleri ve tarladan raflara uzanan fiyat farkını görmesi için tasarlanan sistemin, bazı noktalarda işlevini yitirdiği iddia ediliyor.
Vatandaşlar tarafından cep telefonlarıyla okunan karekodların kimi zaman hata verdiği, kimi zaman ise boş sayfalara yönlendirdiği belirtilirken, bu durumun şeffaflık amacını zayıflattığı ifade ediliyor.
Karekod Sistemi Tartışma Konusu Oldu
Sebze ve meyve reyonlarında fiyat etiketlerinin yanında bulunması zorunlu olan ürün künyeleri, tüketiciye ürünün kaynağı ve maliyetine dair bilgi sunmayı amaçlıyor. Ancak bazı marketlerde bu sistemin düzgün çalışmaması, uygulamanın etkinliği konusunda soru işaretleri oluşturdu.
Tüketici dernekleri, karekod sisteminin temel amacının fiyat şeffaflığı olduğunu vurgularken, yaşanan aksaklıkların sistemin güvenilirliğini zedelediğini belirtiyor. Özellikle teknik hatalar ve eksik veri girişleri, tüketicinin bilgiye ulaşmasını zorlaştırıyor.
“Alış Fiyatı” Alanı Üzerinden Tartışma
İddialara göre bazı ürün künyelerinde “alış fiyatı” bölümünün boş bırakılması ya da “0,00” olarak gösterilmesi dikkat çekiyor. Bu durumun, ürünün maliyet yapısının anlaşılmasını engellediği ifade ediliyor.
Uzmanlar ise tarım ürünlerinin üretimden raflara gelene kadar birçok maliyet kalemi bulunduğunu, bu nedenle alış fiyatının sıfır gösterilmesinin gerçekçi olmadığını belirtiyor. Bu yaklaşımın, fiyat farklarının tüketici tarafından takip edilmesini zorlaştırdığı dile getiriliyor.
Tüketiciler Denetim Sürecinde Daha Aktif
Artan fiyatlar ve dijital denetim uygulamalarıyla birlikte tüketicilerin daha bilinçli hareket ettiği görülüyor. Marketlerde karekodları kontrol eden vatandaşlar, karşılaştıkları eksik veya hatalı bilgileri fotoğraflayarak ilgili platformlara bildiriyor.
Alo 175 Tüketici Hattı, CİMER ve mobil denetim uygulamaları üzerinden yapılan şikayetlerin arttığı ifade edilirken, tüketicilerin adeta “gönüllü denetçi” gibi hareket ettiği belirtiliyor.
Denetim ve Şeffaflık Beklentisi Artıyor
Tüketici dernekleri, karekod sisteminin amacına uygun şekilde işlemesinin önemine dikkat çekiyor. Sistemin çalışmamasının basit bir teknik arıza olarak görülmemesi gerektiği ifade edilirken, şeffaflık ilkesinin korunması gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlara göre, dijital denetim mekanizmalarının etkinliği artırılmadığı sürece tüketici güveni zayıflamaya devam edecek. Marketlerdeki bu durumun ise ilerleyen günlerde daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.
