Yozgat’ın yöresel ürünleri arasında yer alan Akdağmadeni salebi, doğal yetişme koşulları ve yoğun kıvamıyla öne çıkıyor. Kumda Kayfe işletmesinin sahibi Fevzi Aktaş, kullandıkları salebin Akdağmadeni Belediyesi ile yapılan anlaşma kapsamında kapalı paketler halinde doğrudan ilçeden getirildiğini söyledi. İşletmede geleneksel pişirme yöntemiyle hazırlanan salep, özellikle soğuk günlerde Yozgatlıların yakından tanıdığı yerel bir lezzeti yeniden gündeme taşıyor.
AKDAĞMADENİ SALEBİ DOĞAL ORTAMINDA YETİŞİYOR
Aktaş’ın aktardığı bilgilere göre salep bitkisi dağlık alanlarda doğal şekilde yetişiyor. Gübreleme ya da sonradan ekim yapılmadan gelişen bitkiler, belediyenin gözetiminde toplatılıyor. Ardından kurutma ve işleme aşamalarından geçirilen salep, paketlenerek kullanıma hazır hale getiriliyor.
BİR ÇAY KAŞIĞI BİR LİTRE SÜTE YETİYOR
Akdağmadeni salebinin en belirgin özelliklerinden biri yüksek yoğunluğu. Aktaş, bir litre süt için yaklaşık bir çay kaşığı salebin yeterli olduğunu belirtiyor. Fazla miktarda kullanıldığında karışımın muhallebi kıvamına kadar koyulaşabildiğini ifade eden Aktaş, doğal salebin az miktarda şeker ve sütle hazırlanabileceğini söylüyor.
SALEP NASIL PİŞİRİLİYOR?
Aktaş, salebi hazırlarken önce sütü kaynattıklarını, ardından salep ile şekeri karıştırarak süte eklediklerini anlattı. Bu aşamadan sonra karışımın sürekli karıştırılması gerektiğini vurgulayan Aktaş, kısa süreliğine dahi karıştırmaya ara verilmesinin salebin tencerenin dibine tutmasına ve topaklanmasına neden olabileceğini söyledi. İstenilen kıvama ulaşıncaya kadar karıştırma işleminin sürdürülmesi gerekiyor.
YOZGAT’IN YEREL LEZZETİ FARKLI ŞEHİRLERDE YAŞATILIYOR
Akdağmadeni’nden temin edilen salebin işletmelerde geleneksel yöntemle hazırlanması, Yozgat’a özgü bu ürünün il sınırlarının dışında da tanınmasına katkı sağlıyor. Böylece Akdağmadeni’nin doğal salebi, yöresel kimliğini koruyarak tüketiciyle buluşuyor.
SALEP NEDİR?
Salep, bazı yabani orkide türlerinin toprak altındaki yumrularının kurutulup öğütülmesiyle elde edilen doğal bir üründür. Özellikle kış aylarında sıcak içecek olarak tüketilen salep, sütle pişirildiğinde kendine özgü yoğun bir kıvam oluşturur. Kullanılan salebin niteliği, içeceğin kıvamını, aromasını ve hazırlanırken ihtiyaç duyulan miktarı doğrudan etkiler.
TIRNAKLI YAPISIYLA BİLİNEN SALEP TÜRÜ
Akdağmadeni’nde ağırlıklı olarak görülen Dactylorhiza romana, bölgede “Çatalbaş” ve “Çift Tırnaklı” adıyla biliniyor. Dactylorhiza cinsi orkideler, oval yumrulu türlerden farklı olarak dallı ve parmak çıkıntılı yumru yapısına sahip. Dactylorhiza romana’nın bazı alt türleri kaynaklarda “Perdeli-Tırnaklı Salep” olarak da adlandırılıyor. Akdağmadeni örneklerinde glukomannan oranının yüksek olması ise salebin güçlü kıvam oluşturmasının temel nedenleri arasında gösteriliyor.
