Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hamdi Temel, Ramazan ayında tutulan orucun, modern bilim tarafından da kanıtlanmış önemli biyolojik yenilenme süreçlerini tetiklediğini belirtti. Temel, orucun sadece manevi bir arınma değil, aynı zamanda hücresel düzeyde bir temizlik ve onarım dönemi olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Temel, belirli süreli açlık dönemlerinin vücutta bir dizi karmaşık ve faydalı mekanizmayı harekete geçirdiğini kaydetti. Bu süreçte bağışıklık sisteminin kök hücre düzeyinde tazelendiğini ve hücrelerin içlerindeki atıkları temizlediğini aktaran Temel, bedenin kendi kendini onaran bir mekanizma gibi çalıştığını vurguladı.
"Kendini Yeme" Mekanizması: Otofaji
Prof. Dr. Hamdi Temel, Japon biyolog Yoshinori Ohsumi'nin 2016 Nobel Tıp Ödülü'nü kazandığı 'otofaji' mekanizmasının, oruç sırasında devreye girdiğine dikkat çekti. Otofajinin, kelime anlamıyla "kendini yemek" olduğunu ancak bunun doğanın zarif bir tamir sistemi olduğunu belirtti.
"Hücrelerimiz, dışarıdan besin gelmediğinde kendi içindeki hatalı proteinleri, hasarlı yapıları ve atıkları özel keseciklere yerleştirir" diyen Temel, bu keseciklerin lizozom adı verilen yapılarda parçalanarak yeniden kullanıma hazır hale getirildiğini anlattı. Temel, bu sürecin vücutta kapsamlı bir temizlik sağladığını ifade etti.
Bağışıklık Sisteminin Yeniden Formatlanması
Prof. Dr. Temel, bilimsel çalışmaların, birkaç günlük açlık döngülerinin bağışıklık sistemi üzerinde şaşırtıcı etkileri olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Vücudun enerji tasarrufu için önce yaşlanmış ve hasarlı savunma hücrelerini ortadan kaldırdığını aktardı.
Bu süreci bilgisayara "format atmak"a benzeten Temel, "Eski ve yorgun hücreler temizlenirken kök hücreler devreye girer ve yepyeni savunma hücreleri üretmeye başlar. Sonuçta bağışıklık sistemi yeniden doğmuş gibi olur" dedi. Temel, orucun bağışıklık sisteminin kökten yenilenmesi anlamına geldiğini vurguladı.
Açlık sırasında vücuttaki biyokimyasal dengelerin de değiştiğini belirten Temel, tümör büyümesi ve yaşlanmayla ilişkili PKA enzimi seviyesinin düştüğünü, bunun da savunma mekanizmalarını güçlendirdiğini kaydetti. Bu sürecin, metabolik stres altında doğal bir koruma kalkanı oluşturduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Hamdi Temel, orucun her şeyden önce bir ibadet olarak tutulduğunun altını çizdi. Ancak bu ibadetin, aynı zamanda bedensel bir şifa ve yenilenme sürecini de beraberinde getirdiğini sözlerine ekledi.
