Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi son yıllarda sık sık kamuoyunun gündemine geliyor. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından farklı sigorta başlangıç tarihlerine sahip çalışanlar için yeni beklentiler oluştu.
1999 yılı öncesinde sigortalı olan vatandaşlar için yaş şartının kaldırılması önemli bir değişim yaratırken, 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar için emeklilik şartlarının daha ileri yaşlara kalması tartışmaları beraberinde getirdi.
Bu nedenle özellikle 2000 ile 2008 yılları arasında SGK girişi olan çalışanlar için kademeli emeklilik modeli yeniden gündeme taşındı.
Kademeli emeklilik modeli nedir
Kademeli emeklilik sistemi, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik şartlarının belirli aralıklarla değişmesini ifade eden bir model olarak tanımlanıyor.
Bu modelde;
-
Emeklilik yaşı
-
Prim gün sayısı
-
Sigorta başlangıç tarihi
gibi kriterler belirli dönemlere göre farklı şekilde uygulanabiliyor.
Uzmanlara göre bu sistem sayesinde farklı yıllarda sigortalı olan çalışanlar arasında daha dengeli bir geçiş sağlanması hedefleniyor.
2000 sonrası sigortalılar için mevcut şartlar
Mevcut sosyal güvenlik sisteminde 2000 yılından sonra sigortalı olan kişiler için emeklilik şartları belirli kurallar çerçevesinde uygulanıyor.
Bu kapsamda emeklilik yaşı ve prim gün sayısı;
-
Sigorta başlangıç tarihi
-
Cinsiyet
-
Çalışma süresi
gibi kriterlere göre değişiklik gösterebiliyor.
Genellikle kadın çalışanlar için emeklilik yaşı daha erken belirlenirken, erkek çalışanlarda emeklilik yaşı daha ileri tarihlere uzayabiliyor. Bunun yanında emekli olabilmek için gerekli prim gün sayısının tamamlanması gerekiyor.
Yeni düzenleme beklentisi sürüyor
2000 ile 2008 yılları arasında sigortalı olan çalışanlar arasında emeklilik şartlarının yeniden düzenlenmesi gerektiğine yönelik talepler son dönemde daha fazla dile getirilmeye başlandı.
Ekonomi ve sosyal güvenlik uzmanları ise emeklilik sistemiyle ilgili yapılacak düzenlemelerin sosyal güvenlik dengeleri ve bütçe sürdürülebilirliği dikkate alınarak hazırlanması gerektiğini vurguluyor.
Yetkililer tarafından şu ana kadar bu konuda kesin bir düzenleme açıklaması yapılmadı.
