Masadaki en sıcak tartışma ise bölgesel asgari ücret modeli. Konuyu değerlendiren SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, bölgesel ücretin bir çözüm olmadığını, aksine çalışma hayatını felç edeceğini vurguladı. Karakaş, maaşları en az 8 bin lira artırarak açlık sınırının üzerine çıkaracak 6 maddelik çözüm önerisini paylaştı.
Sigorta Atarsa Çalışma Hayatı Karanlıkta Kalır
İstanbul’da yaşayan bir çalışanla Anadolu’daki bir çalışana farklı maaş verilmesi fikri kulağa cazip gelebilir ancak sahadaki gerçekler bambaşka. SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, bu ayrımın tam bir kaosa yol açacağı görüşünde. Tek ulusal asgari ücretin çalışma barışının sigortası olduğunu belirten Karakaş, bu sigorta atarsa tüm sistemin karanlıkta kalacağını söylüyor.
Peki işin teknik ve hukuki boyutu ne olacak? SGK sisteminin tek merkezden yönetildiğine dikkat çeken Karakaş, her şehir için farklı prim tabanı uygulamanın yazılımları altüst edeceğini dile getiriyor. Birden fazla şehirde şubesi olan işletmelerin prim hesaplaması tam bir kördüğüme dönecek. Üstelik aynı fiili işleyen işverenlere şehre göre farklı cezalar kesilmesi anayasadaki eşitlik ilkesini de doğrudan zedeler.
Büyükşehirlere Göç Dalgası Kapıda
Uygulamanın sosyal maliyeti de bayağı ağır olabilir. Düşük ücret verilen bölgelerden yüksek ücretli büyükşehirlere yeni bir göç dalgasının başlayabileceği belirtiliyor. Bu durum İstanbul gibi metropollerde zaten yakıcı olan kira ve yaşam maliyetini iyice uçururken, Anadolu’daki fabrikaları nitelikli elemansız bırakabilir.
İşveren tarafı bölgesel ücretle maliyet düşürmek ve ihracatta rekabet avantajı yakalamak istiyor. Sendikalar ve çalışanlar ise kazanılmış hakların erimesinden ve emek sömürüsünden endişeli. SGK ise gelir adaletini korumak adına mevcut tek standart modelden yana duruyor.
Maaşı 8 Bin Lira Artıracak Formül
Karakaş’a göre çözüm işçinin maaşını kesmek değil, üretimi ve yatırımı doğru teşviklerle desteklemek. Asgari ücreti en az 8 bin lira yükseltecek formülün ana hatları ise oldukça net:
-
Anadolu’daki yatırımlara daha güçlü SGK teşviki verilmesi.
-
Üretim yapan işletmelere vergi ve enerji desteği sağlanması.
-
Büyükşehirdeki çalışanlara ucuz konut ve ulaşım imkanı sunulması.
-
Anadolu’da üretimi desteklemek için nakliye kolaylığı getirilmesi.
-
Asgari ücret üzerinden fırsatçılık yapanlara ağır cezalar uygulanması
-
Ücretin kesinlikle açlık sınırının altında bırakılmaması.
