Netanyahu’nun açıklaması, iki ülke arasında doğrudan askeri karşılaşmanın yaşanmaması yönündeki isteğini yansıtıyor. Ancak İsrail Başbakanı, çatışma ihtimalini önlemek için hangi somut adımların atıldığını açıklamadı. Bu nedenle söz konusu beyan, yeni bir anlaşmanın veya kesinleşmiş güvenlik kararının duyurusu olarak değerlendirilmemeli.
Netanyahu'nun açıklamasında hangi cümle öne çıktı?
İsrail Başbakanı, “Türkiye ile umarım doğrudan bir çatışmaya girmeyiz. En azından bunu önlemeye çalışıyorum” ifadelerini kullandı. Bu sözlerle Türkiye ile doğrudan askeri karşı karşıya gelme ihtimalinin önüne geçmek istediğini belirtti.
Açıklamada olası bir çatışmanın hangi olay sonucunda ortaya çıkabileceği ya da böyle bir riskin ne ölçüde yakın olduğu konusunda ayrıntı yer almadı. Bu nedenle Netanyahu’nun sözlerinden hareketle iki ülke arasında yakın zamanda çatışma yaşanacağı yönünde kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değil.
Türkiye ve İsrail’in bölgesel gelişmelere ilişkin tutumları, siyasi ilişkilerdeki anlaşmazlıkların önemli bir parçasını oluşturuyor. Ancak bu genel çerçeve ile doğrudan askeri çatışma yaşanacağı iddiası birbirinden ayrı değerlendirilmesi gereken konular.
BM Genel Kurulu'nda Erdoğan'ı hangi iddialarla hedef aldı?
Netanyahu, eylül ayında BM 81. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İsrail’in ortadan kaldırılmasını istediğini öne sürdü. Türkiye’yi antisemitik söylemleri yaymakla suçlayan İsrail Başbakanı, ayrıca Ankara’nın Kıbrıs’ın kuzeyi, Yunanistan ve Suriye’ye ilişkin politikaları hakkında iddialar dile getirdi.
Konuşma sırasında çok sayıda ülkenin temsilcisi salonu terk etti. Türkiye adına yapılan açıklamada ise Netanyahu’nun Türkiye ve Erdoğan hakkındaki suçlamalarının mesnetsiz olduğu belirtilerek reddedildi. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki gerilimin uluslararası diplomatik platformlarda da gündeme taşındığını gösterdi.
Netanyahu’nun söz konusu iddiaları, kendisine ait açıklamalar olarak aktarılmalı. İddiaların dile getirilmiş olması, bunların doğrulandığı anlamına gelmiyor. Aynı şekilde, Türkiye’nin verdiği yanıt da Ankara’nın resmî tutumunu yansıtıyor.
Türkiye-İsrail ilişkilerinde bundan sonra ne olacak?
Netanyahu’nun doğrudan çatışmadan kaçınma açıklaması, Türkiye ile askeri karşılaşma yaşanmaması yönündeki beklentisini ortaya koyuyor. Ancak iki ülkenin ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığına veya bütün anlaşmazlıkların giderildiğine ilişkin bir duyuru yapılmış değil.
İlişkilerin nasıl ilerleyeceği, tarafların bundan sonraki açıklamalarına, diplomatik temaslara ve bölgedeki gelişmelere bağlı olacak. Mevcut açıklamanın temel mesajı ise Netanyahu’nun Türkiye ile doğrudan çatışmayı önlemeye çalıştığını söylemesiyle sınırlı.
