İş hayatında yaşanan kazalar veya çalışma koşullarından kaynaklanan meslek hastalıkları, çalışanların hem sağlık durumunu hem de gelirlerini etkileyebiliyor. Ancak belirli şartları taşıyan sigortalılar için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabiliyor.
Bu uygulama, iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda çalışma gücünde kayıp meydana gelen sigortalılar açısından önemli bir sosyal güvence oluşturuyor.
Her sağlık sorunu bu kapsamda mı?
Sürekli iş göremezlik geliri alınabilmesi için öncelikle yaşanan sağlık sorununun iş kazası veya meslek hastalığı kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.
Çalışanın yaşadığı rahatsızlığın çalışma hayatıyla bağlantısı bulunması tek başına yeterli olmuyor. Olayın iş kazası ya da hastalığın meslek hastalığı olarak kabul edilmesi ve ardından gerekli sağlık değerlendirmelerinin yapılması gerekiyor.
Sağlık kurulu tarafından sigortalının çalışma gücündeki kayıp oranı belirleniyor. SGK tarafından yapılan incelemelerin ardından gerekli şartların oluşması halinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanabiliyor.
Maaş miktarı nasıl belirleniyor?
Bağlanacak gelirin miktarı herkes için aynı olmuyor. Hesaplamada sigortalının prime esas kazancı ve çalışma gücü kayıp oranı dikkate alınıyor.
Bu nedenle aynı durumda bulunan çalışanların alacağı gelir miktarı farklılık gösterebiliyor. Çalışma gücündeki kayıp oranı arttıkça bağlanacak gelir de buna göre hesaplanıyor.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri ise söz konusu ödemenin emekli maaşıyla aynı nitelikte olmaması. Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda ortaya çıkan çalışma gücü kaybına ilişkin sosyal güvence kapsamında değerlendiriliyor.
Tazminat hakkı da doğabilir
İş kazası veya meslek hastalığının tespit edilmesi, bazı durumlarda sigortalıya yalnızca SGK tarafından gelir bağlanması sonucunu doğurmuyor.
Olayın meydana geliş şekline ve işverenin sorumluluğuna göre çalışanların maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı da gündeme gelebiliyor.
Özellikle ağır ve riskli işlerde çalışanların yaşadıkları sağlık sorunlarını geciktirmeden kayıt altına aldırmaları ve gerekli SGK başvuru süreçlerini takip etmeleri önem taşıyor.
Ancak her sağlık problemi otomatik olarak meslek hastalığı veya iş kazası kabul edilmiyor. Nihai değerlendirme, olayın niteliği, SGK incelemesi ve sağlık kurulu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda belirleniyor.
