İki liderin gündeminde terörle mücadeleden savunma sanayiine, bölgesel gelişmelerden Kalkınma Yolu Projesi'ne kadar pek çok kritik başlık yer aldı. Ancak toplantının en somut çıktısı enerji alanında yaşandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, varılan mutabakatı "tarihi bir adım" olarak nitelendirdi.
"Kerkük'te TPAO'ya ortaklık verildi"
Basın toplantısında enerji iş birliğine özel bir parantez açan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
British Petrol'ün operatörlüğünü yürüttüğü Kerkük üretim sahasında Türkiye Petrolleri'ne ortaklık verilmiştir. Bugün imzalanan anlaşma enerji alanındaki ortaklık açısından tarihi bir adım olmuştur.
Erdoğan ayrıca, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın bir gün önce sona erdiğini hatırlatarak yeni hedefin iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşması imzalamak olduğunu vurguladı. Bölgede süregelen savaş ortamının enerji ve ulaştırma alanlarındaki ortaklığı derinleştirmeye sevk ettiğine dikkat çekti.
Günde 1 milyon varil petrol hedefi
Irak Başbakanı Zeydi'nin konuşmasının ardından tekrar söz alan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zeydi'nin kendisine "Türkiye'ye günde 1 milyon varil petrol verebiliriz" dediğini aktardı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı'na seslenen Erdoğan, "Sayın Bakan sağa sola muhtaç olmaya gerek yok. Hemen komşumuz Irak'tan 1 milyon varil petrolü buraya transfer ettik mi ihtiyacımızı karşılar" diye konuştu.
Bu hedef, Türkiye'nin enerji arz güvenliği açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Irak'ın kanıtlanmış petrol rezervlerinin önemli bir bölümünü barındıran Kerkük sahası, bölgenin en stratejik enerji havzalarından biri konumunda bulunuyor.
Kalkınma Yolu ve bölgesel iş birliği
Görüşmede öne çıkan bir diğer başlık ise Kalkınma Yolu Projesi oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Körfez bölgesinin dünya ile bağlantısının Irak üzerinden sağlanmasını esas alan projenin mevcut gelişmeler karşısında daha da önem kazandığını belirtti. Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi'nin bu konuda güçlü bir iradeye sahip olduğunu memnuniyetle gözlemlediğini ifade etti.
Irak Başbakanı Zeydi ise projeyi "üçüncü nehir" benzetmesiyle tanımladı. Zeydi, "Aslında coğrafya doğal olarak bize iki nehir vermiş. Üçüncü nehri de istiyoruz. Artık bu nehir, ekonomi nehri olsun, bu da tabii Kalkınma Yolu'dur" sözleriyle projeye verdikleri önemi vurguladı.
Savunma sanayii ve terörle mücadele mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak'ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayii ürünlerinin tedariki konusunda da Türkiye'nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu bildirdi. Terörsüz Türkiye süreci ve Terörsüz Bölge vizyonunun hayata geçmesi için Iraklı yetkililerle yakın diyalog içinde olduklarını söyleyen Erdoğan, "İnşallah her iki ülkeye de ağır bedeller ödeten bu meseleyi kalıcı olarak gündemimizden çıkartacağız" dedi.
Erdoğan ayrıca, Zeydi'nin heyetinde Irak Türkmen Cephesi Genel Başkanı ve Kerkük Valisi Selman Ağoğlu'na yer vermesini anlamlı bulduğunu ifade etti. İki lider, İran, Suriye ve Filistin başta olmak üzere bölgesel gelişmeler hakkında da kapsamlı fikir teatisinde bulundu. Geçtiğimiz yıl 17 milyar dolara yaklaşan ticaret hacminin çok daha ileri seviyelere taşınması konusunda mutabık kalındı.
Görüşmenin ardından iki ülke arasında ilişkileri daha da ileriye taşıyacak belgeler imzalandı. Yeni dönemde enerji, ulaştırma ve güvenlik başlıklarında atılacak adımların Ankara-Bağdat hattındaki iş birliğinin omurgasını oluşturması bekleniyor.
