Amerikan Merkez Bankası'nın (Fed) sıkı para politikasına devam edeceği yönündeki güçlü göstergeler, küresel piyasalarda doların elini güçlendirirken yatırımcıları değerli metallerden uzaklaşmaya itti. Hafta boyunca 10 yıllık ABD tahvil faizlerinin yüzde 5,23 seviyelerini test etmesi ve haftayı yüzde 5,17 bandında kapatması, herhangi bir faiz getirisi bulunmayan emtiaları elde tutmanın maliyetini zirveye taşıdı. Dolar endeksinin yüzde 0,7'lik artışla 100,9 puana tırmanması, yabancı para birimi kullanan alıcılar için maden fiyatlarını daha da pahalı hale getirdi.
GÜÇLÜ DOLAR BASKISIYLA ALTIN VE GÜMÜŞ FİYATLARI ÇAKILDI
Kapanış verilerine bakıldığında, ons bazında en ağır darbeyi yüzde 3'lük erimeyle gümüş aldı. Elektronik ve otomotiv sanayisinde yoğun kullanılan paladyum yüzde 2,4 oranında değer kaybederken, ons altın perşembe ve cuma günkü cılız toparlanma çabalarına rağmen haftayı yüzde 2,1'lik düşüşle 4 bin 285 dolar civarında kapattı. Platindeki gerileme ise yüzde 1,2 olarak kayıtlara geçti. Piyasa uzmanları, Orta Doğu eksenli jeopolitik gerilimlerin yarattığı tedirginliğin bile bu yoğun satış baskısını durdurmaya yetmediğinin altını çiziyor.
ABD EKONOMİSİNDE ISINMA SİNYALLERİ
Doları güçlendiren temel faktör ise Amerika'dan gelen eylül ayı makroekonomik verileri oldu. İmalat sanayisi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 57 seviyesine, hizmet sektörü endeksi ise 58,7 puana fırladı. Bileşik endeksin 58,4'e ulaşarak ekonomik aktivitedeki hızlanmayı kanıtlaması, Fed'in olası faiz artırım senaryolarını yeniden masaya getirdi.
PETROL VE TARIM PİYASALARINDA DİPLOMASİ RÜZGARI
Enerji piyasalarının odağında ise Washington ve New York'taki diplomatik temaslar yer aldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında yürütülen ABD-İran görüşmelerinde, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ekonomik ambargonun hafifletilmesine yönelik iddialar gündeme gelse de henüz resmi bir mutabakat sağlanamadı. Arz risklerinin devam etmesiyle birlikte kasım vadeli Brent petrol haftayı yüzde 0,6 kazançla 104,32 dolardan tamamladı.
Tarım emtiaları cephesinde ise ABD Başkanı Donald Trump ile Çin lideri Şi Cinping arasındaki zirve belirleyici oldu. Washington'da alınan kararla "ticaret ateşkesi" iki ay daha uzatılırken, Pekin yönetiminin ABD ürünlerine yönelik talebinin artacağı beklentisi soya fasulyesi fiyatlarını yüzde 1,3 yukarı çekti. Görüşmeden net bir satın alma rakamı çıkmaması ise yükselişin sınırlı kalmasına yol açtı.
ÜRETİMDE İKLİM VE ALTYAPI KRİZLERİ
Küresel arz zincirini vuran iklim koşulları ve altyapı sorunları diğer emtia fiyatlarını da dalgalandırdı. Şili'deki Escondida madeninde üretimin durması ve Şanghay borsasındaki stokların yüzde 15,9 azalarak 47 bin 147 tona inmesi bakırın libre fiyatını yüzde 1,1 artırdı. Tarım tarafında Endonezya'daki yağış gecikmeleri pirinci yüzde 6 zıplatırken, Fildişi Sahili'ndeki yetersiz yağışlar kakao fiyatlarını ton bazında yüzde 5,2 tırmandırdı. Brezilya Ulusal Tedarik Şirketi'nin 67,6 milyon çuvallık iyimser kahve üretimi tahmini ise kahve fiyatlarını yüzde 0,9 oranında aşağı çekti.
