Çalışma hayatını sürdüren milyonlarca vatandaş, emeklilik planlarını yaparken sigorta başlangıç tarihi, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi gibi kriterleri yakından takip ediyor. Son dönemde yapılan açıklamalar ve SGK denetimleri, erken emeklilik konusunda dikkat edilmesi gereken birçok detayı yeniden gündeme taşıdı.
Sigorta başlangıcı ile sigortalılık süresi farklı hesaplanıyor
Emeklilik hesaplamalarında en çok karıştırılan konuların başında sigorta başlangıcı ile sigortalılık süresi geliyor.
Sigorta başlangıcı, kişinin ilk kez malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak çalışmaya başladığı tarih olarak kabul edilirken, sigortalılık süresi ise işe giriş tarihi ile emeklilik tarihi arasında geçen süreyi ifade ediyor.
Özellikle emeklilik için gerekli olan 25 yıllık sürenin hesabında 18 yaşın doldurulduğu tarih esas alınıyor.
18 yaş öncesi çalışmalar avantaj sağlıyor
18 yaşından önce yapılan sigortalı çalışmalar, emeklilikte prim gün sayısına dahil ediliyor. Bu nedenle erken yaşta çalışmaya başlayan kişiler prim avantajı elde edebiliyor.
Ancak sigortalılık süresi ve kıdem tazminatı hesabında 18 yaşın doldurulduğu tarih dikkate alınıyor. Bu nedenle 18 yaş öncesindeki çalışma süreleri kıdem hesabına eklenmiyor.
Staj süreleri emeklilik hesabında geçerli sayılmıyor
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de staj sigortası oluyor.
Mevcut uygulamaya göre staj dönemlerinde yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatırıldığı için bu süreler emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmiyor. Staj sigortası sistemde kayıtlı olsa da emeklilik hesabında doğrudan etkili olmuyor.
SGK sahte sigortalılık denetimlerini artırdı
Sosyal Güvenlik Kurumu son yıllarda sahte sigortalılık ve usulsüz emeklilik işlemlerine yönelik denetimlerini sıklaştırdı.
Yapılan incelemelerde son beş yılda 560 bin 540 kişinin sahte sigortalı olduğu tespit edilirken, 12 bin 209 kişinin emeklilik işlemi iptal edildi.
Kurum, gerçeğe aykırı sigorta kayıtları, eksik bilgiler ve usulsüz işlemler konusunda geriye dönük incelemelerini sürdürüyor.
EYT sonrası milyonlarca kişi emekli oldu
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin yürürlüğe girdiği 2023 yılından bu yana milyonlarca kişi emeklilik hakkı kazandı.
Resmi verilere göre 2023 yılının mart ayından 2026 yılının başına kadar 2,6 milyon kişi EYT kapsamında emekli olurken, normal şartları sağlayanlarla birlikte toplam emekli sayısı 3,3 milyona ulaştı.
Uzmanlar, emeklilik planlaması yapan vatandaşların SGK kayıtlarını düzenli kontrol etmeleri ve resmi kurumlar dışında yapılan yönlendirmelere itibar etmemeleri gerektiğini vurguluyor.
