Çıraklık ve staj dönemlerinin emekliliğe sayılıp sayılmayacağı yönündeki tartışmalara Yargıtay'dan emsal niteliğinde bir karar geldi. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık süresince yapılan çalışmaların uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilemeyeceğine hükmederek yerel mahkemenin kararını bozdu.
Dava çıraklık dönemine ilişkin talep ile başladı
Dava, 1987-1989 yılları arasında Makine Kimya Endüstrisi bünyesinde çırak olarak çalışan bir kişinin açtığı hizmet tespiti davasıyla başladı. Davacı, söz konusu dönemde yalnızca meslek eğitimi almadığını, üretim faaliyetlerinde fiilen görev yaptığını belirterek bu sürelerin emeklilik prim günlerine dahil edilmesini talep etti.
İlk derece mahkemesi ve ardından Bölge Adliye Mahkemesi, davacının talebini haklı bularak çıraklık döneminin sigortalılık süresine eklenmesine karar verdi.
Yargıtay kararı bozdu
Dosyanın temyiz edilmesinin ardından inceleme yapan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozdu. Kararda, sosyal güvenlik davalarının özel hassasiyet gerektirdiği vurgulanırken, çıraklık sözleşmelerinin temel amacının çalışma değil meslek öğretimi olduğu ifade edildi.
Yargıtay, çıraklık dönemlerinde yapılan uygulama ve üretim faaliyetlerinin eğitim sürecinin doğal bir parçası olduğunu belirterek bu çalışmaların uzun vadeli sigorta kolları kapsamında değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti.
"Esas amaç meslek öğretmek"
Kararda, çıraklık ilişkisinin temelinde bir iş sözleşmesinden çok eğitim ilişkisinin bulunduğu belirtildi. Çırağın üretim faaliyetlerine katılmasının, mesleki eğitimin bir gereği olduğu ifade edilirken, bu durumun sigortalı işçi statüsü oluşturmadığı kaydedildi.
Yargıtay, dışarıdan bakıldığında yapılan işlerin sigortalı çalışanların faaliyetlerine benzese bile, öğrenim ve eğitim kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor
Karar, çıraklık ve staj başlangıçlarının sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini talep eden milyonlarca kişi açısından önemli bir emsal niteliği taşıyor. Yargıtay'ın bu kararıyla birlikte çıraklık dönemlerinde geçirilen sürelerin mevcut mevzuat kapsamında emeklilik hesabına dahil edilemeyeceği bir kez daha ortaya konmuş oldu.
