Eski telefonlar ve elektronik cihazların çöpe giden bileşenleri, büyük bir ekonomik ve çevresel potansiyel barındırıyor. İngiltere Devlet Darphanesi Royal Mint'in Galler'de yaklaşık iki yıl önce faaliyete geçirdiği tesis, yılda 4 bin tona kadar elektronik atığı işleyerek yaklaşık 400 kilogram altın geri kazanıyor.
FIRIN KULLANMADAN ÖZEL KİMYASAL BANYO
Geleneksel geri dönüşüm yöntemlerinden farklı olarak bu süreçte cihazların yüksek sıcaklıklarda eritilmesi gerekmiyor. Royal Mint, devre kartlarını ayırdıktan sonra altın içeren bölümleri özel bir kimyasal işleme tabi tutuyor.
Kanada merkezli Excir tarafından geliştirilen patentli teknoloji, altını oda sıcaklığında çözebiliyor. Kullanılan kimyasal banyonun sonraki atık gruplarında yeniden değerlendirilmesi ise enerji ve kaynak kullanımını azaltıyor. Kurum, devre kartlarındaki altının yüzde 99'dan fazlasını geri kazanabilmek için çalışmalarını sürdürüyor.
BİR TELEFONDA NE KADAR ALTIN VAR?
Kullanım dışı kalan tek bir telefonun içerdiği miktar küçük görünse de milyonlarca cihaz bir araya geldiğinde ciddi bir ekonomik değer ortaya çıkıyor. İngiltere Merkez Bankası ofislerinden toplanan eski telefonlarda yapılan incelemelerde ortalama 30 miligram altın tespit edildi. Bu miktarın maddi karşılığı yaklaşık 3 sterlin seviyesindeyken, günümüzdeki akıllı telefonlarda bulunan altının parasal değeri 4 sterline kadar çıkabiliyor.
MÜCEVHERE VE SUNUCU ALTYAPISINA DÖNÜŞÜYOR
Geri kazanılan altın süreç sonunda saflaştırılarak kurumun "886" adlı mücevher koleksiyonunda yeniden değerlendiriliyor. Günlük yaşamda kullanılan cihazların devrelerindeki metaller, kolye veya yüzük gibi aksesuarlara dönüşüyor.
Eski telefonlar yalnızca değerli metalleriyle değil, donanımsal kapasiteleriyle de değerlendiriliyor. San Diego Kaliforniya Üniversitesi ve Google araştırmacıları, 25 ila 50 eski akıllı telefon anakartının bir araya getirilmesiyle çift soketli bir sunucu işlemcisine denk işlem kapasitesi elde edilebileceğini kanıtladı.
KÜRESEL ELEKTRONİK ATIK RİSKİ
Elektronik cihazların uygun olmayan yöntemlerle doğrudan çöpe atılması, kurşun ve cıva gibi zararlı maddelerin doğaya karışmasına yol açıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2022 yılında dünya genelinde 62 milyon ton elektronik atık üretildi. Bu devasa hacmin yalnızca yüzde 22,3'ü resmi olarak toplanıp geri dönüştürülebildi.
