İmza töreni, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yi kabulünden yalnızca dört gün sonra gerçekleşti. Temmuz ayı boyunca hem Bağdat'ta hem de Ankara'da yoğun bir enerji diplomasisi yürüten Bakan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ile ortak basın toplantısında anlaşmanın ayrıntılarını paylaştı.
Yarım asırlık stratejik hatta yeni dönem
1970'lerden bu yana Türkiye ve Irak arasında stratejik bir enerji koridoru olarak hizmet veren ITP hattı, son dönemde yaşanan Hürmüz krizi nedeniyle küresel petrol piyasalarında daha da önemli bir konuma yükseldi. Bakan Bayraktar, bu noktaya şu sözlerle dikkat çekti:
"Bu petrol boru hattı şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor."
Anlaşma, uzun vadeli ve kapsamlı bir iş birliği modeli oluşturulana kadar petrol akışının kesintisiz sürdürülmesini hedefliyor. Bayraktar, bir yıllık geçiş düzenlemesiyle günlük 750 bin varillik kapasitenin güvence altına alındığını belirtti.
Rafinerilerin Irak petrolüyle uyumu
Türkiye'deki rafinerilerin on yıllar önce civar ülke petrollerine göre tasarlandığını vurgulayan Bakan Bayraktar, Kerkük petrolünün Türk rafinerileri için taşıdığı kritik öneme değindi. Şu ana kadar rafinerilerin toplam ihtiyacının yalnızca yüzde 10'una yakınının Irak'tan sağlandığını, büyük bölümün Hürmüz üzerinden geldiğini kaydetti.
Irak'ın, Türkiye'deki rafinerilerin ihtiyaç duyacağı 1 milyon varillik petrolü sağlaması konusunun Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kabulünde gündeme geldiğini aktaran Bayraktar, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu hakikaten ülkemizin petrol arz güvenliği açısından önemli. İnşallah bu boru hatlarını tahsis etmek suretiyle bunu ilerleyen dönemde artıracağız ve neredeyse ihtiyacımızın tamamına yakınını alabileceğimiz bir modeli karşılıklı oluşturmayı hedefliyoruz."
"Tam kapasiteyle çalışsın istiyoruz"
Silopi'den Ceyhan'a inen iki hattın toplam 1,5 milyon varil günlük kapasiteye sahip olduğunu hatırlatan Bayraktar, BOTAŞ'ın bu hatların işletmesinden ve Ceyhan'daki depolama ile yükleme operasyonlarından sorumlu olduğunu belirtti. Hedeflerinin bu kapasiteyi sonuna kadar kullanmak olduğunu vurguladı.
Bayraktar, ilerleyen dönemde yalnızca Irak'tan değil, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinden gelecek petrolün de aynı güzergâh üzerinden dünya piyasalarına taşınabileceğini ifade etti. Anlaşma töreninde BOTAŞ Genel Müdürü Abdulhavahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan imzaları attı.
Tarihi haftanın kapanışı
Bakan Bayraktar, hafta boyunca atılan adımları "Tarihi haftayı tarihi bir anlaşma ile tamamlıyoruz" sözleriyle özetledi. Türkiye Petrollerinin Kerkük sahalarına ortak olmasını da ayrı bir dönüm noktası olarak niteleyen Bayraktar, iki ülke arasındaki 17 milyar dolarlık ticaret hacmini çok daha yukarı taşımayı hedeflediklerini dile getirdi.
"Pazartesi'den sonra yeni bir sayfa açıyoruz. Bu yeni sayfada iki ülkenin başta enerji alanı petrol, doğal gaz, elektrik olmak üzere diğer alanlarını da geliştireceğiz."
Uzun vadeli yeni anlaşmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Bayraktar, bu geçiş düzenlemesiyle birlikte Türkiye-Irak enerji ortaklığında yeni bir dönemin kapısının aralandığını sözlerine ekledi.
